2017-01_01_eric-2017-komt-er-aan-mediumOnze sociale zekerheid wordt bedreigd. Dat is toch de aanhef van de nieuwjaarsbrief van de linkse voormannen in een opiniestuk in De Standaard. Ze zijn zo voorspelbaar, die elf heren (en twee madammen): haal het geld bij de rijken. Helaas gaat het om een soort simplistisch verbond dat gefrustreerd vaststelt dat de kiezer in zijn politieke keuzes een stuk realistischer is en dat de komende jaren ook wellicht zal blijven. Tenminste, als N-VA en CD&V er met het kopje bij blijven. Links heeft niet altijd ongelijk. Ondertussen werkt premier Michel naar een compromis binnen zijn ploeg over de fiscaliteit.

De oprisping van Marc Leemans (ACV), Patrick Develtere (beweging.net) en Luc van Gorp (CM) en co is niet nieuw, want het voorstel van de liberale ministers De Block en Borsus om de financiering van de sociale zekerheid bij elke begrotingscontrole te evalueren en eventueel bij te sturen, dateert al van 28 oktober.

De inhoud verrast evenmin: responsabilisering – Wetstratees voor het simpele gegeven dat de overheid het groeiende gat in de sociale zekerheid niet meer zonder meer wil dichtrijden – wordt meteen “sluipende onderfinanciering”, “hardheid” tegenover uitkeringsgerechtigden.

En de oplossing is zo mogelijk nog minder origineel: meer fiscale rechtvaardigheid. Lees: meer belastingen opleggen aan bedrijven en sommige particulieren. Daarmee stellen ze zich even rigide op als de liberale partijen N-VA en Open Vld, voor wie elke sociale correctie van de fiscaliteit er een te veel is. Tot wanhoop van CD&V die als partij van het midden wel uitgaat van nemen en geven en een verlaging van de vennootschapsbelasting blijft koppelen aan een vorm van vermogensbelasting.

Kiezer

Maar hoever kan CD&V gaan om Michel toch een compromis te gunnen? De partij zit met een probleem: haar linkse achterban – het veelkoppige apparaat van de partij – is electoraal naar Groen gevlucht en stelt zich veel linkser op dan de traditionele CD&V-kiezer.

Die ziet ook wel in zijn dichte omgeving dat sociale fraude en het oneigenlijk gebruik van uitkeringen en vergoedingen niet te ontkennen vallen. Die voelt ook wel dat elke nuance ontbreekt in het populistische dogma ‘haal het geld waar het zit, bij de rijken’. Die weet ook dat de combinatie van veroudering én immigratie problematisch is: onbespreekbaar voor het hele progressieve apparaat. Wie zal dat betalen? Ah ja, die rijken hé… Was het maar zo eenvoudig.

De verstandige politici van CD&V weten ook wel dat veel Vlaamse kiezers het onophoudelijk geblaat over aanslagen op de kinderbijslag, de vreselijke werkloosheidsgraad (die er in Vlaanderen geen is), de ongelijkheid in het onderwijs en het magische M-decreet, De Blocks strengheid in de gezondheidszorg, OCMW’s in financiële nood, over een tekort aan sociale woningen, over fileleed, over de culturele discriminatie erg ongenuanceerd vinden.

Nuance

Het valt te vrezen dat links voor de rest van dit jonge jaar en ook het jaar daarna zal blijven huilen van ellende, hierbij compleet voorbijgaand aan de realiteit dat middelen om sociale welvaart op te krikken beperkt zijn, zeker met de deuren open. Het valt echter te vrezen dat economisch rechts zal blijven ontkennen dat bij het grabbelen naar de middelen om welvaart te creëren ook de lasten “met meer nuance” mogen worden verdeeld.

“Bedrijven werken aan exit uit België”, schreef De Tijd opvallend haastig. Johan van Overtveldt twitterde gretig mee. Altijd prioritair toegeven aan de honger van sommigen die “zaken doen” (lastenverlaging) is decadent.

Ach, natuurlijk, er zijn nog apenlanden waar nul belastingen op het bord staat geprikt. We dachten als bij toeval aan Knokke. En met De Tijd mee aan Monaco, waar de genieters graag fiscaal samenkruipen, op een appartementje waarvan de deur nooit opengaat… Dreigen dat met een beetje aanspraak op vermogenswinsten “de bedrijven dit land verlaten”, is ziekelijk. Wie daaraan toegeeft, jaagt finaal de economie naar landen waar sukkelaars voor een appel en een ei werken.

Tussen de uitersten van (economisch) links en rechts leggen N-VA (lagere vennootschapsbelastingen) en CD&V (fiscale rechtvaardigheid via meerwaardebelasting) hun politieke eieren. Concurrenten, maar ook bondgenoten van mekaar. Al lijkt de N-VA in sommige communicatie hard haar best te doen om rechtsaf in te slaan.

Wat moeten we vinden van de blinkende voluntaristische grafiekjes van de partij? Van de wierook van Peter de Roover boven 55.000 “extra” jobs… de komende jaren. Eerst zien, en dan geloven, zeker in Brussel en Wallonië. Is het niet wijzer toe te geven dat we maar wat meesurfen met een iets roziger globale economische wind?

De leukste grafische truc zat in de grafiek die een spectaculaire daling van het overheidsbeslag onder 50 procent moest illustreren. Van 50,2 in 2018 zakt die toch wel naar 49,8 in 2019 zeker… Terecht weggelachen.

Het heet bij de N-VA dat onze koopkracht zal gaan stijgen? Zo zou blijken uit de verwachte evolutie van… de consumptie. Appelen en peren, terwijl we bij moeder thuis een andere rekening zien. Hebben we gemiddeld 100 euro meer nettoloon per maand? Mensen met een job misschien, maar werklozen, zieken, gepensioneerden, alleenstaanden, halftimers, et cetera?

Mayonaise

Vinden de politici van deze regering een uitweg uit het kluwen van economische en sociale problemen? We zijn benieuwd. Het zal een verhaal zijn van geven en nemen. Op alle fronten. Theo Francken timmert aan de weg. In Het Laatste Nieuws geeft de mogelijke nieuwe voorzitter aan zijn liberale partijgenoten alvast een voorzet: “Op sociaal-economisch vlak ben ik zelf ook niet zo rechts…”

Terecht maakt hij zich in Het Laatste Nieuws boos over het “morele superioriteitsgevoel van links”. “Ik ben rechts. En dan? Ben ik daarom een slechte mens? Ben ik een slechtere mens omdat ik criminele illegalen eindelijk op het vliegtuig zet? Ben ik een slechtere mens omdat ik elke vorm van asielfraude fervent bestrijd?” Helder was zijn verhaaltje over een oud Franstalig madammeke in Brussel: “Vous savez, l’intégration, c’est comme la mayonnaise. Als ge daar telkens een lepeltje olie bijvoegt en continu blijft roeren, dan komt dat goed. Maar als ge daar ineens een halve fles in kapt, dan pakt ze niet meer, uw mayonaise.” Inderdaad, dat is er boenk op.

In 2015 vroegen 44.760 mensen asiel aan, in 2016 (tot december) 17.131. In 2015 werd 52,7 procent van de aanvragen erkend; in 2016 54,8 procent. Franckens verhaal is dus ook op dat vlak een verhaal van het midden. En dat maakt hem populair. Alleen had hij naast en misschien zelfs eerder dan “de socialisten” ook Groen en het hele fanatieke apparaat van de christelijke arbeidersbeweging mogen vermelden. Het morele superioriteitsgevoel zit vooral daar.

2017-01_01_nollet-afscheid-mediumBesluit

In 2017 zal verder worden gewikt en gewogen. De eerstvolgende peiling (vermoedelijk door VTM, in januari) zal aantonen welke opties het meest succesvol zijn. De “superieure denkers” van het progressieve wereldje zullen wellicht weer ontgoocheld zijn. Omdat ze domweg al weken ‘mediatiek’ hun best doen om ook de PVDA boven de kiesdrempel te duwen. Goed nieuws voor sp.a en Groen? Geenszins. Maar ook omdat ook radicaal-rechts in veel landen kiest voor een socialer programma. “Ook Vlaams Belang bepleit een ‘zachtere’ sociale politiek”, merkt Marc Reynebeau op in De Standaard.

In geen enkele democratie haalde radicaal-rechts ooit een meerderheid van de stemmen. Dat zal in 2017 ook in de circa vijftien parlementaire en presidentsverkiezingen in Europa niet gebeuren. Maar radicaal-rechts zal meespelen op de schaakborden: in regeringen, als steun aan een minderheidsregering of onrechtstreeks in de agendasetting van het publieke debat en de partijlijn van de concurrenten.

Wie op beide vlakken (sociaaleconomisch en maatschappelijk) een “verstandige” positie inneemt, kan daar uiteindelijk de vruchten van plukken. Niet alleen Vlaams Belang, ook N-VA en CD&V zullen daar dit jaar wel eens over nadenken. Want wie een van beide uit de weg gaat, zet zichzelf in de wind.

‘t Pallieterke