Vorige week deed het Amerikaanse voedingsbedrijf Kraft Heinz een bod op de Nederlands-Britse concurrent Unilever. Een bod dat een paar dagen later werd ingetrokken. Toch zijn nieuwe fusies en overnames in de wereldwijde voedingssector onvermijdelijk. Zo zitten Mondelez, van onder andere Côte d’Or, en zelfs Coca-Cola in het vizier van een aantal superrijken, waaronder Brussels AB InBev-zwaargewicht Alexandre van Damme.

Ga er even bij zitten. Indien de fusie tussen Kraft Heinz en Unilever was geslaagd, waren volgende merken onder controle van één bedrijf gekomen: Becel, Lipton, Knorr, Unox, Dove, Ola, Rexona, Sun, Bertolli, Capri-Sun, Philadelphia, Heinz, Kraft, OMO, Axe en zo’n 400 andere merken. Daarmee zou de op één na grootste voedingsgroep ter wereld zijn ontstaan met een gecumuleerde omzet van bijna 78 miljard euro. Enkel Nestlé zou groter zijn.

Kleinere merken aantrekkelijker

Maar van de overname is geen sprake meer. Unilever verzette zich tegen het bod dat vorige vrijdag werd uitgebracht. Heinz Kraft trok daarna zijn bod in. Is daarmee alles van de baan? Wordt de poging tot de derde grootste overname ooit iets voor de geschiedenisboeken?

Zeker niet. Misschien zal het niet meer tot een huwelijksdans komen tussen Kraft Heinz en Unilever, maar in de levensmiddelensector beweegt er heel wat. Er is al een tijd een fusiegolf bezig. Iedereen herinnert zich de overname van SAB Miller (de nummer twee in de wereld) door biergigant AB InBev nu meer dan een jaar geleden. Recentelijk betaalde Danone 12 miljard dollar voor Whitewave Foods, de eigenaar van Alpro. En Kraft Heinz had al interesse getoond voor Mondelez, de eigenaar van Tuc en Côte d’Or. Er doen ook al een hele tijd geruchten de ronde over een fusie – of een overname – van AB InBev en frisdrankengigant Coca-Cola.

Die consolidatie in de voedingssector is nodig. De omzet van de grote voedingsconcerns stagneert. Het jongere publiek gaat eerder op zoek naar kleinere merken. Die zijn niet alleen goedkoper, ze profileren zich ook als een gezonder alternatief.

Goed nieuws voor de consument

Een ander element is dat een mondiale groep kan besparen op wereldwijde productie, marketing en distributie. Door fusies en overnames zouden Amerikaanse groepen meer actief zijn in Europa, en Europese groepen als Danone meer in de VS. En een breder aanbod is goed nieuws voor de consument. Bovendien kan een fusiegroep als leverancier sterker staan tegenover de supermarkten. Ze kunnen eisen dat de prijzen voor de consument niet te hoog worden. Kwestie van de goedkopere huismerken uit de markt te prijzen. Al snijdt het mes wel aan twee kanten. Grote voedingsconcerns zouden hun prijs aan de afnemers kunnen opleggen om zo hogere winsten te boeken. Dat zou dan weer nadelig zijn voor de consument. Maar de geschiedenis leert dat de consument altijd winnaar is wanneer er sprake is van een groter aanbod aan producten.

Reden tot bezorgdheid

Is er dan geen reden tot bezorgdheid bij die overnamegolf? Toch wel. Om te beginnen bij het personeel van een bedrijf dat in andere handen valt. Want zo’n overname volgt een klassiek stramien: financiering met schulden (zeer eenvoudig gegeven de lage rente), snelle afbetaling schulden door oninteressante activiteiten af te stoten en daarna genoeg winst genereren voor de aandeelhouders door kostenbesparingen. Op personeel natuurlijk.

Nog een reden tot bezorgdheid is dat de macht in de voedingssector in de handen komt van een aantal superrijke investeerders. Vraag is of dat gezond is. Er is de Amerikaanse superbelegger Warren Buffet, en er is het investeringsfonds 3G. Zij hebben de voorbije jaren belangrijke acquisities gedaan in de voedingssector. Apart of tezamen. In 2010 verwierf 3G Burger King. In 2013 Heinz (van de ketchup) en in 2015 Kraft. Buffett is een belangrijke aandeelhouder van Coca-Cola. Misschien zit de volgende grote overname eraan te komen als 3G ook binnenbreekt in ofwel Mondelez (van Côte d’Or) ofwel in de frisdrankenreus Coca-Cola.

3G zegt de man in de straat niet veel, maar het is het investeringsvehikel van de Braziliaanse grootaandeelhouders achter AB InBev. Daarmee zou AB InBev dus vroeg of laat Coca-Cola toch overnemen. Eén van de aandeelhouders van 3G is Alexandre van Damme. De man komt uit één van de brouwersfamilies van het vroegere Interbrew en hij is één van de architecten van AB InBev. Van Alexandre van Damme bestaan amper of geen foto’s. Hij is uiterst discreet, ook als hij in de tribune van Anderlecht, zijn favoriete voetbalploeg, zit. Van Damme zou als de dood zijn voor een ontvoering, naar analogie met die van baron Empain in 1978.

Angélique Vanderstraeten