De economie boert goed in Europa en in ons eigen Vlaanderen. En dat ondanks de geopolitieke onzekerheid door de Brexit en het Trumpbeleid. Dit is ook eens goed nieuws voor de regering-Michel.

1,6 procent groei, misschien zelfs 1,7 procent. Indrukwekkend is het niet, maar als de voorspellingen van het Planbureau uitkomen, dan trekt de Belgische economie dit jaar aardig aan. Ook het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) spreekt van 1,7 procent groei. In andere eurolanden wordt zelfs 2 procent groei of meer voorspeld. We zijn ver verwijderd van de tijd dat een groei van 4 procent of meer normaal was bij hoogconjunctuur, maar wie het kleine niet eert…

Combinatie van factoren

Over de redenen van de sterkere groei zijn de economen het niet eens. Is dit het gevolg van het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB), die geld in de economie pompt? Is het de zwakkere euro ten opzichte van de dollar die onze exportproducten goedkoper maakt? Of is er voor België toch een effect van de taxshift met de lagere lasten op arbeid die bedrijven tot aanwerven aanzetten?

Wellicht is het een combinatie van factoren. Volgens het VBO zegt slechts 12,5 procent van de bedrijven dat de investeringen zullen dalen. Qua jobcreatie denkt de helft aan een status quo en 20 procent ziet het aantal banen toenemen. Dat zijn enquêtes. De realiteit leert dat het met de jobcreatie steeds beter gaat. In twee jaar regering-Michel zijn er 100.000 jobs bijgekomen. Opvallend is dat de werkgelegenheid in de privésector tegenwoordig bijna even sterk groeit als de economie in haar geheel (de voorbije twee jaren groeiden beide ongeveer 1,5 procent per jaar). Economen wijzen erop dat dit eerder uitzonderlijk is, aangezien de werkgelegenheidsgroei normaal gezien ongeveer de helft van de economische groei bedraagt.

Die groeiende jobmarkt zorgt vooral in Vlaanderen voor extra banen. De VDAB registreert momenteel 226.000 openstaande vacatures. Overal in Vlaanderen hebben ondernemers het moeilijk om die ingevuld te krijgen. Voor Vlaanderen zakte het aantal werkzoekenden per vacature van 9,2 naar 7,1. West-Vlaanderen heeft de grootste moeilijkheden om vacatures in te vullen: daar daalde het aantal werkzoekenden per vacature van 7,5 tot 4,8. Ook Oost-Vlaanderen kende een sterke daling: van 10,3 tot 6,6 per vacature. In Limburg is er eveneens beterschap: van 15,5 naar 10,54 werkzoekenden per vacature.

Goed nieuws voor regering-Michel

Deze hoogconjunctuur valt op, als we weten dat we in economisch zeer onzekere tijden leven. De Brexit baart veel Vlaamse bedrijven zorgen en ook de protectionistische tendensen bij Donald Trump worden met argusogen bekeken. Maar bedrijven trekken er zich niet veel van aan. Zij zijn bezig met extra financiële buffers op te bouwen. Dat wil zeggen dat ze dat geld later zullen investeren en dus voor extra banen zullen zorgen. Wat België en Vlaanderen betreft: indien straks de vennootschapsbelasting wordt hervormd, met een verlaging, zal dit het ondernemersvertrouwen verder versterken.

Blijft de groei dit en volgend jaar aanhouden, is dat zeer goed nieuws voor de regering-Michel. Die staat nog altijd voor een zware besparingsoperatie om de begroting te saneren. Dit jaar zou het structureel begrotingssaldo met zo’n 0,6 procent van het bbp of 2,6 miljard euro moeten worden verbeterd. De regering zal verder moeten besparen, ook al zal een deel van dat tekort worden weggewerkt door de nog altijd lage rente op de staatsschuld. Maar misschien zal de groei ervoor zorgen dat die besparingen minder zwaar uitvallen. Meer groei betekent meer overheidsinkomsten via belastingen en minder uitgaven voor de sociale zekerheid aan uitkeringen. Elke 0,1 procent groei betekent 200 miljoen euro besparingen minder die nodig zijn.

Als de regering-Michel met deze positieve boodschap komt, dan kan het de kiezer nu al paaien in de aanloop naar de verkiezingen van 2019. Al kan het dan een dubbeltje op zijn kant worden. Een paar jaar van sterke groei wordt meestal gevolgd door een milde recessie of een economische terugval. Als die aan het begin van 2019 valt, hebben de regeringspartijen een probleem.

Angélique Vanderstraeten