In de smalle beursstraat

“Drain the swamp.” Het moeras droogleggen. Dat beloofde Donald Trump vorig jaar tijdens de Amerikaanse presidentscampagne. De gevestigde machten in de VS zullen onder zijn presidentschap moeten inbinden. De politieke elite in Washington, en ook de financiële sector in New York. In werkelijkheid staat die financiële sector via de machtige zakenbank Goldman Sachs sterker dan ooit.

Even terug in de tijd. In 2010 werd in de VS de Dodd-Frank Act ingevoerd. Die legde de financiële sector strengere regels op. In de nasleep van de financiële crisis van 2008-2009 wilde het Amerikaans Congres een einde maken aan de uitwassen zoals het toekennen van hypothecaire kredieten aan mensen die het niet konden betalen. Om het risico op wanbetaling te vermijden, werden die kredieten herverpakt en wereldwijd verkocht als interessante beleggingen. Toen de Amerikaanse huizenmarkt ineenstortte, betekende dit het einde van dit piramidespel. De Dodd-Frank Act moet een herhaling vermijden. De wet bepaalt ook dat banken geen te risicovolle handel in activa voor eigen rekening mogen opzetten. Die moet vermijden dat banken een risicovol beleggingsfonds worden, wat onder andere gebeurd is met Dexia.

Bij de invloedrijke Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs konden ze daar niet mee lachen. De strenge regels maken dat de winst op het eigen vermogen van de bank gedaald is van 25 procent voor de crisis tot 7 procent vandaag. Maar toplui van Goldman Sachs zijn nu het tij aan het keren. Hoe? Door deel uit te maken van de dichtste entourage van president Trump.

Hij voerde campagne tegen de machtige instellingen die volgens hem verantwoordelijk zijn voor de neergang van de VS: de politieke elite in Washington, de centrale bank Federal Reserve en de financiële sector. Maar de banken liggen plots niet meer in het vizier van de president. Meer nog, de voor de financiële sector vervelende Dodd-Frank Act wordt afgebouwd. Architect van deze operatie is Gary Cohn, de belangrijkste economische adviseur van de president. Cohn werkte de voorbije 25 jaar voor Goldman Sachs. Hij wil dat de Dodd-Frank Act wordt afgeschaft, zodat financiële instellingen als zijn vroegere werkgever gemakkelijker dure overnamedeals kunnen begeleiden en financieren, en opnieuw risicovolle beleggingen kunnen doen. Zijn boodschap aan Trump: “Er zijn te veel regels en kosten. Zo kunnen we niet langer de economie financieren.”

Cohn staat met zijn strijd niet alleen. Het Witte Huis loopt vol met ex-Goldman Sachs-bollebozen. Steven Mnuchin, de nieuwe minister van Financiën, werkte net als zijn vader voor Goldman Sachs. Ook Jay Clayton, hoofd van het SEC, de toezichthouder van de financiële markten, is een oudgediende. Zijn echtgenote werkt als vermogensbeheerder voor Goldman Sachs.

En dan is er Steve Bannon, de hoofdstrateeg van Donald Trump. Voor velen de Raspoetin van het Witte Huis. De rechts-conservatieve Bannon lust het politieke establishment rauw. Hij heeft veel sympathie voor de Franse FN-voorzitster Marine Le Pen. Maar zijn kritiek op de ‘gevestigde machten’ heeft Bannon er niet van weerhouden zelf op de loonlijst van Goldman Sachs te staan. Hij hield er zich bezig met fusies en overnames.

Dat Goldman Sachs het beleid probeert te sturen, is niet nieuw. In tegenstelling tot andere banken die politici en diplomaten in dienst nemen, kiest Goldman Sachs voor ex-regelgevers en voormalige centrale bankiers. Of Goldman Sachs-toplui gaan voor politici werken. Wat onder Trump gebeurt, was ook al ten tijde van Bill Clinton en George W. Bush het geval. Robert Rubin, de minister van Financiën van Clinton, komt van Goldman Sachs. Hetzelfde geldt voor Hank Paulson onder George W. Bush. Paulson kreeg de financiële crisis in de VS onder controle door 700 miljard dollar in de economie te pompen.

Critici noemen Goldman Sachs een politieke organisatie vermomd als zakenbank. Aan die rol zal de komende jaren niet veel veranderen. Een voormalige ‘biograaf’ van de bank stelde het als volgt: “Goldman Sachs heeft politieke infiltratie tot kunst verheven.” Al probeert men naar de buitenwereld elk vermoeden van belangenvermenging te ontkrachten. Zo bezit Cohn nog een miljoen aandelen van de bank. Hij zal die moeten verkopen om elke zweem van belangenvermenging te ontkrachten. Cohn zal er wel bij varen. De aandelen zijn momenteel 230 miljoen dollar waard.

De macht van Goldman Sachs gaf in het verleden vaak aanleiding tot complottheorieën. Overgoten met een antisemitische saus, aangezien veel Joden voor Goldman Sachs werken. Maar ‘biografen’ van de bank ontkennen dat: “Goldman Sachs is geen joodse bank, net zo min als Morgan Stanley een ‘protestantse’ bank is en Merril Lynch een ‘katholieke’ bank is.”

Angélique Vanderstraeten