Sarah en Paul zijn wereldburgers. Zij staan boven de bekrompenheid van het klootjesvolk, dat zich zo gemakkelijk laat beïnvloeden door simplistische redeneringen, domme slogans en xenofobe reflexen. Sarah en Paul zijn breeddenkend. Voor mensen van andere culturen die ons land binnenkomen, bepleiten zij openheid, gastvrijheid en gulheid. Wie daarover kritische geluiden laat horen, kan op hun morele veroordeling rekenen.

Sarah was voorheen verbonden aan het Centrum Interculturalisme, Migratie en Minderheden van de KUL, was ook projectmedewerkster bij de ‘Empowerment van etnisch-culturele minderheden’ van het Minderhedenforum en doet nu aan professioneel ontwikkelingswerk in Vietnam. Paul is ‘master in de cultuurwetenschappen’ en voormalig lector aan de Arteveldehogeschool, auteur van enkele publicaties waarin hij zich kant tegen het overdrijven van problemen met migranten en werkt mee aan het wetenschappelijke project ‘Gluren bij de buren’, een onderzoek naar de beeldvorming rond Oost-Europese migranten. In zijn vrije uren is hij ook medewerker van de extreemlinkse nieuwswebstek “DeWereldMorgen”.

Het volk ter hulp geroepen

Vorige week kregen de zekerheden van Sarah en Paul toch even een deuk. Terwijl het echtpaar in het buitenland verbleef, had een groep zigeuners zijn intrek genomen in hun mooie herenhuis te Gent. Meer zelfs, het echtpaar ontdekte dat ze voor de oplossing van dit probleem op geen hulp moeten rekenen van de Gentse autoriteiten. Het stadsbestuur van Termont voert een beleid van grote tolerantie ten aanzien van zowel krakers als overlast vanwege zigeuners. En de politie was niet bereid daar voor Sarah en Paul een uitzondering op te maken.

In de steek gelaten door de ideologische verwanten in het bestuur, deed het echtpaar dan maar beroep op het volk om gerechtigheid te laten geschieden. In een bericht op Facebook legde Sarah de situatie uit en vroeg iedereen om solidariteit te tonen en vooral het bericht zoveel mogelijk te delen.

Dit lukte wonderbaarlijk goed. Veel te goed zelfs. Er kwam een golf van sympathie met Sarah en Paul op gang, samen met heel wat verontwaardiging over de krakersactiviteiten. Sommige reacties keerden zich tegen de overlast die zigeuners al jaren in Gent veroorzaken. Sarah en Paul, die zich normaal gezien verontwaardigd zouden verzetten tegen elke vorm van etnische stigmatisering, hadden zich dan ook even laten gaan en zelf in hun bericht benadrukt dat het over “Roma” ging.

Sommige reacties hadden gesuggereerd, met de typische overdrijving die we kennen van zatte nonkels op een familiefeest, dat men maar beter het recht in eigen handen kon nemen.

Kraken in de linkse mythologie

Sarah en Paul toonden zich geschrokken over de doos van Pandora die ze hadden geopend. De reacties van het volk waren niet precies wat zij hadden gewild. Het waren niet zozeer hun tolerante en intellectuele vrienden die zich hadden laten mobiliseren voor hun zaak, maar gewone Vlamingen die er niet voor kozen elk woord af te wegen op zijn politieke correctheid.

Het echtpaar haalde snel het eerste bericht van Facebook en stak in een nieuw bericht een vermanende vinger op naar de iets te enthousiaste blijken van solidariteit. Ze vroegen de politie zelfs om de zigeuners te gaan beschermen (alsof de toogpraat op Facebook ernstig te nemen was), iets wat de politie van Termont dan weer wel wilde doen.

In een tribune in De Standaard van maandag deed Paul er nog een schepje bovenop. Hij deed zijn beklag over het beeld van vreemdelingen als een bedreiging voor de veiligheid en over de ongecontroleerde sociale media “die de fatsoensnormen overschrijden”. Ook is, volgens hem, kraken “het echte probleem niet”.  Wel het gebrek aan voorzieningen voor “vluchtelingen”.

Voor de situatie van rechteloosheid waarin hij en zijn vrouw nu zelf beland zijn, heeft Paul minder begrip: “Het is volstrekt onbegrijpelijk dat de politici dit euvel in de wetgeving niet al lang weggewerkt hebben.” Indien het hem niet persoonlijk was overkomen, zie ik Paul anders nog niet voorop lopen in een betoging tegen krakers.

De problematiek van het kraken is al vijftig jaar oud. Het feit dat de overheid er steeds uiterst tolerant tegen optreedt en dat gaten in de wetgeving nooit behoorlijk werden opgevuld, heeft veel te maken met de ideologie van Pauls leeftijds- en geestesgenoten, die nog steeds zeer sterk op ons politieke beleid weegt. In de mythologie van de soixante-huitards en hun telgen in de politiek, hebben krakers nog altijd een beetje het imago van moderne Robin Hoods.

Het Gent der socialisten

Dat precies in Gent, waar socialisten al bijna dertig jaar aan de macht zijn, het kraken meer dan elders wordt getolereerd, is dan ook geen toeval. De politie heeft er op dit ogenblik weet van minstens 159 gekraakte panden.

Ook de problemen van Gent met zigeuners bestaan al jaren. Verder dan wat nutteloos pamperbeleid kwam het stadsbestuur nooit. Een typisch voorbeeld was de kraak van het klooster op de Muide, waar in 2015 enkele tientallen zigeuners hun intrek hadden genomen. Termont liet dit niet alleen toe, hij belastte ook een aantal vzw’s om de betrokkenen aan een job en een vaste woonst te helpen. De Roma bleken daar echter niet in geïnteresseerd. Een jaar later kraakten ze gewoon een ander huis.

Termont, nog steeds een lieveling van onze pers, werd nauwelijks herinnerd aan zijn jarenlange verwaarlozing van de zigeunerproblematiek en de krakersplaag. Merkwaardig genoeg mocht hij van de journalisten zelfs een steen gooien naar “het gebrek aan initiatief” van de federale regering. Geen enkele persjongen herinnerde hem aan de motie die N-VA in 2015 had ingediend op de gemeenteraad, met precies de vraag aan de regering om een wetgevend initiatief te nemen tegen de kraakpraktijken. Termont en alle partijen van zijn meerderheid stemden tegen. Enkel het Vlaams Belang steunde de motie van de N-VA.

De moraal van het verhaal

De parabel van de kosmopolieten en de krakers leert ons kernachtig veel over onze tijd en onze samenleving. Over de nog vaak verborgen realiteiten van immigratie. Over wijdverbreide wetteloosheid en straffeloosheid in de schaduw. Over beleidsmensen die problemen negeren die niet in hun ideologisch wereldbeeld passen, tot ze door grote publieke aandacht verplicht worden om in actie te komen. Over een slapende pers, die nog maar eens gepasseerd wordt door de sociale media.

Maar de hoofdrol in de parabel is weggelegd voor Sarah en Paul, stereotiepe linkse intellectuelen die best kunnen leven met de negatieve gevolgen van ongecontroleerde immigratie, zolang die zich enkel uitstrekken tot het klootjesvolk en niet binnendringen in hun villa’s en statige herenhuizen. En wanneer dit dan toch gebeurt, willen ze eigenlijk vooral een oplossing voor hun allerindividueelste probleem.

Hun ideologische beeld bijstellen, dat weigeren ze pertinent. Krakers en zigeuners wensen ze in geen geval gestigmatiseerd te zien. Deze zenden ze gewoon opnieuw de samenleving in, waar ze dan maar door de gemeenschap moeten opgevangen worden. Dat dit met zeer grote waarschijnlijkheid tot problemen en overlast voor andere mensen zal zorgen, wensen ze niet te weten.

Niet dat Paul en Sarah niet in staat zijn tot morele veroordelingen. Die sparen ze echter voor mensen die geen enkel misdrijf hebben gepleegd, maar wel hun verontwaardiging over het gebeuren te weinig subtiel hebben uitgedrukt. En uiteraard ook voor de “extreemrechtse populisten”, zoals Paul ze noemt in De Standaard, waaronder we hoogstwaarschijnlijk iedereen moeten begrijpen die een politiek beleid bepleit dat aan dit soort toestanden op samenhangende wijze een einde wil maken en niet alleen wanneer ze eens opgemerkt worden door een uit de hand gelopen oproep op Facebook.

Jurgen Ceder