Roerige regio’s

Roerige regio’s

Het rommelt zowel in Noord-Ierland als in Schotland. Niet toevallig. In beide naties en regio’s stemde het gros van de kiezers tegen de naderende Brexit. Terwijl de republikeinen in Noord-Ierland steeds meer lonken naar een vereniging met Ierland, kijken ze in Schotland uit naar een nieuw onafhankelijkheidsreferendum. De populariteit van de Scottish Nationalist Party blijft groeien. Voor Sinn Féin geldt hetzelfde.

Vorige week meldden we dat de stembusslag in Noord-Ierland uitgedraaid is op een ware thriller. De rechtse Democratic Unionist Party (DUP) verloor tien zetels, in vergelijking met een jaar geleden. Zij houden achtentwintig zitjes over. De nationaal-conservatieve unionisten zijn thans amper één zetel groter dan de linkse onafhankelijkheidsbeweging Sinn Féin. De republikeinen maken een sprong voorwaarts van 4 procent. Die uitslag kwam voor de DUP aan als een mokerslag.

Unionisten verliezende partij

Ook de andere Britse unionisten deden het allesbehalve schitterend. De meer gematigde UUP, in een ver verleden steevast de grootste partij in de regio, haalt vandaag nog tien zetels (13 procent). Voor de Ulster Unionist Party liggen de mooie dagen, waar de bekende en kleurrijke politicus Enoch Powell ooit aan bijdroeg, ver achter de rug. Van 1921 tot 1969 haalde UUP telkens een absolute meerderheid. Van in de jaren zeventig tot diep in de jaren negentig bleven zij de grootste delegatie afleveren in ‘Stormont’, de Noord-Ierse assemblee. Het kan verkeren. We citeren het dagblad ‘The Telegraph’: “De unionisten zijn wakker geworden in een kwade droom. Na lange tijd zijn ze hun meerderheid en hun vetomacht in het parlement kwijt.”

DUP en UUP, die bij elkaar opgeteld niet eens aan de helft van de zetels komen… Dit is meer dan een voetnoot in de annalen van de geschiedenis. Hier is iets wezenlijk aan de hand. In de afgelopen week dreigden de potjes binnen de unionistische partijen over te koken. Het was Mike Nesbitt, aanvoerder van de UUP, die als eerste zijn besluit trok. Nesbitt nam kort na de verkiezingsuitslag al ontslag als partijleider. De voormalige sportcommentator was duidelijk in zijn persmededeling: “Ik alleen draag de volle verantwoordelijkheid voor de slechte uitslag van mijn partij. Het zou hypocriet zijn nog langer aan te blijven.”

In de wandelgangen viel te horen dat ook bij de DUP een kop zou gaan rollen. Tot verbazing van veel analisten in de media besliste Arlene Foster echter om aan te blijven als partijvoorzitster: “Ik en mijn partij hebben nog een hele hoop werk te verrichten. Deze uitslag is voor de DUP niet rampzalig, maar dit resultaat moet wel alle unionisten in Noord-Ierland wakker schudden.” Foster heeft een punt: de liefhebbers van Londen staan er in het algemeen slecht voor. Zeker nu de Brexit-procedure wordt opgestart. Een kleine meerderheid van de kiezers in Noord-Ierland wil in de Europese Unie blijven. Aangezien zowel DUP als UUP voor een Brexit is – en de koers van Westminster volgt –, helpt dit hen niet bepaald in de populariteitspolls. Er wordt door steeds meer kiezers naar Ierland gelonkt. Niet alleen door de katholieke republikeinen overigens. De Ierse republiek blijft immers gewoon lid van de EU, in de toekomst.

Sturgeon zelfzekerder dan ooit

Interessant dus, dat de tegenstelling tussen ‘links en rechts’, ‘protestant en katholiek’ en ‘republikein en unionist’, nu wordt aangevuld met ‘pro en contra Brexit’. Dat laatste element speelt ook nadrukkelijk in die andere regio, Schotland. Nicola Sturgeon, eerste minister en voorzitster van de Scottish Nationalist Party (SNP), lijkt elke dag meer zelfzeker van haar zaak. De SNP heeft er nooit een geheim van gemaakt lid te willen blijven van de EU. De nationalisten vinden de Europese Unie, meer specifiek de interne markt van goederen en diensten, te belangrijk voor de Schotse economie. Dat Sturgeon steeds vaker de economische kaart trekt, is opmerkelijk. Recentelijk vrijgegeven overheidscijfers tonen aan dat Schotland vier keer meer handel drijft met de rest van de Britse unie dan met de landen in de EU. Als de interne markt voor Sturgeon de doorslag geeft, dan valt het moeilijk te verdedigen waarom zij het opblazen van het Verenigd Koninkrijk dan wel een goede zet zou vinden.

“In 2018 zijn er mogelijkheden om een nieuw onafhankelijkheidsreferendum te organiseren”, aldus de Schotse eerste minister. Nicola Sturgeon en haar SNP voelen zich gesterkt door recente peilingen. Het aandeel Schotten dat voorstander is van onafhankelijkheid is in de jongste maanden alleen maar toegenomen. Voor het eerst zou vijftig procent van de stemgerechtigden aangeven een totale afscheuring van Verenigd Koninkrijk te verkiezen. “Wij verdienen het om gelijk behandeld te worden. Maar Londen behandelt ons niet gelijkwaardig. Als Westminster ons niet serieus neemt, dan moeten wij het Verenigd Koninkrijk ook niet redden”, liet een voormalig SNP-kopstuk zich ontvallen voor de camera’s. Het mag duidelijk zijn: de regio’s binnen het Verenigd Koninkrijk roeren zich steeds nadrukkelijker.

LvS


Tags assigned to this article:
2017-11EngelandGroot-BrittanniëRight or wrong

Related Articles

Vier met ons mee!

Het gaat er de laatste tijd in onze redactielokalen bijzonder vrolijk aan toe. Reden: een gekoelde voorraadkast die tot tegen

Graag heldere taal over Vlaamse en Waalse toekomst

De communautaire invriesperiode loopt stilaan af. In een opiniestuk in Knack stelde Robert Stouthuysen, erevoorzitter van Voka, dat federaal België

Caroline en Kristof eten hun brood niet in ledigheid

Caroline Bastiaens volgt Philip Heylen op als cultuurschepen in Antwerpen. Zij werd in Hasselt geboren op 13 september 1976. Men