Grammar Schools te elitair

Grammar Schools te elitair

In Vlaanderen zijn we niet vertrouwd met ‘spraakkunstonderwijs’. In het Verenigd Koninkrijk zorgt dit type onderricht al jaren voor controverse, waarbij voor- en tegenstanders uit de politiek met getrokken messen tegenover elkaar staan. De discussie rond het nut van ‘grammar schools’ is opnieuw losgebarsten nu premier Theresa May een persoonlijk standpunt ingenomen heeft.

‘Grammar schools’ bestaan al heel lang in Engeland. In Wales en Schotland is dit type onderwijs veel minder wijdverbreid. De eerste spraakkunstscholen werden al in de zevende eeuw gesticht. Aanvankelijk was er steeds een religieuze link en waren deze onderwijsinstituten verbonden aan kerken en kathedralen. Bedoeling van de ‘grammar schools’ was de elitestudenten (ja, dat was vroeger nog geen scheldwoord) te onderwijzen in het Latijn. Later werd het lessenpakket uitgebreid tot wat in de Engelse taal ‘liberal arts’ heet. Daarmee wordt bedoeld vakken die hoog aangeschreven stonden in de klassieke oudheid: grammatica, logica, retorica en wiskunde. Vandaag vallen ook filosofie, geschiedenis en maatschappijleer onder de noemer ‘liberal arts’.

Ongelijkheid bestendigen

Het spraakkunstonderwijs is doorheen de tijd sterk veranderd. Het gaat niet langer om een uitsluitend kerkelijk gebeuren. Ondanks de gestegen invloed van de overheid op het onderwijs, blijven ‘grammar schools’ voor velen een doorn in het oog. Wie naar dit type secundair onderwijs wil, moet op 11-jarige leeftijd een test afleggen. Taalvaardigheid en logisch inzicht worden getoetst. Enkel de beste leerlingen worden toegelaten. Wie niet geselecteerd wordt, moet genoegen nemen met één van de 3.000 secundaire scholen. Deze toegankelijke ‘state secondaries’ staan minder hoog aangeschreven qua aanzien en hebben een minder elitaire en minder academische aanpak.

Hoeft het te verbazen dat politiek links geen fan is van de ‘grammar schools’? Vaak wordt in het onderwijsdebat verwezen naar het Mattheüseffect, vernoemd naar de gelijknamige parabel. Simpel gesteld komt het er volgens deze sociologische term op neer dat de samenleving ongelijkheid bestendigt en zelfs vergroot. Zo zou het huidige onderwijssysteem nog steeds niet drempelverlagend werken, want de rijken worden rijker en de armen worden armer. Wie uit een arm gezin komt, gaat proportioneel gezien nog steeds veel minder vaak naar een universiteit dan wie uit de hogere klasse komt.

Over het Mattheüseffect is in veel landen, ook in Vlaanderen, al veel onzin verkocht. De klaagzang van sociologen en sociaaldemocraten over het ‘ondemocratische’ onderwijs is eindeloos en zielig. Dezelfde povere argumenten worden in het Britse onderwijsdebat aangewend. ‘Grammar schools’ zouden zorgen voor ongelijkheid, zij zijn oneerlijk en ze discrimineren de lagere klasse, zo gaat het riedeltje.

Vijanden in eigen rang

Het aantal ‘Grammar schools’ is al jaren in vrije val. In 1970 telden Engeland en Wales nog 1.300 van dit soort secundaire onderwijsinstellingen, in 1980 bleven er nog zo’n 200 over. Hoeft het te verbazen dat de socialisten van Labour tussen 1974-1979 de lakens uitdeelden? De huidige premier en leider van de Conservatieve Partij, Theresa May, heeft alvast genoeg van het gelijkheidsdenken. Ze wil het roer omgooien. Thans telt Engeland nog slechts 163 spraakkunstscholen. Die scholen geven onderricht aan 167.000 jongeren tussen 12 en 18 jaar.

Meer ‘grammar schools’ van hoog niveau moeten in het Verenigd Koninkrijk worden opgericht, stelde May in het najaar van 2016. Er moeten in alle regio’s nieuwe grammaticascholen ingericht worden en bestaande niet-academische scholen moeten zich – indien ze voldoen aan de hoge standaarden – kunnen omvormen tot ‘grammar schools’. May wil echter verder gaan. Het katholieke onderwijs moet meer vrijheid gaan genieten. Leerlingen zouden geweigerd kunnen worden op basis van hun religieuze overtuiging. Dat een moslim niks te zoeken heeft in het katholieke net, spreekt voor veel lezers van ’t Pallieterke vanzelf. Theresa May zit min of meer op die lijn.

Aan de linkse kant van het politieke spectrum wordt ontstemd gereageerd. Volgens Labour laat de Conservatieve Partij haar ware elitaire aard weer zien. De oude Tories zouden terug zijn, van nooit weggeweest. Theresa May dient Labour alvast van antwoord: “Te lang heeft de overheid, om ideologische en dogmatische redenen, de oprichting van nieuwe scholen tegengehouden. Hierdoor werd het potentieel van veel kinderen miskend. Juist dit denken remt sociale mobiliteit. Dit moet stoppen.” Opvallend is dat Theresa May haar slag nog lang niet thuis heeft. De centristische vleugel van de Conservative Party heeft schrik om voor ‘elitair’ versleten te worden. De bekendste stem in dit debat is sinds vorige week Nicky Morgan, voormalig minister van Onderwijs voor de Conservatieven. Een groep parlementsleden van zowel LibDems, Labour als Conservatives heeft sinds april front gevormd om de plannen van de premier te dwarsbomen. Zo’n 30 van de 330 conservatieve leden in het Lagerhuis zouden zich achter links scharen. May heeft momenteel, in dit onderwijsdossier, geen meerderheid.

LvS


Tags assigned to this article:
2017-15EngelandGroot-BrittanniëRight or wrong

Related Articles

Uitholling NAVO zet zich voort

Het einde van de NAVO is bij gebrek aan een alternatief niet voor morgen, maar een verdere verwatering van de

Het probleem Corsica

Les jardins de l’Empereur is de wondermooie naam voor de wijk in het Corsicaanse Ajaccio die uiteraard verwijst naar Napoleon

Bij de dood van Umberto Eco

De metafoor van de wereld als boek of de leesbaarheid van de wereld is het onderwerp van een uitvoerige en