De steun die de centristische presidentskandidaat Emmanuel Macron van ex-PS-premier Manuel Valls krijgt, zou een geschenk moeten zijn voor zijn rechtse tegenstanders. Maar in de peilingen blijft Macron het goed doen.

“De keuze van Manuel Valls voor Emmanuel Macron is de doodskus voor de presidentskandidaat.” Valérie Pécresse, voorzitter van de regio Île-de-France en één van de steunpilaren van de rechtse presidentskandidaat François Fillon (Les Républicains), ziet het weer helemaal zitten. Emmanuel Macron, de zelfverklaarde centristische presidentskandidaat en ex-minister van Economie van François Hollande, heeft zich de voorbije maanden steevast gedistantieerd van de Parti Socialiste (PS). Ondertussen krijgt hij wel meer en meer steun uit de PS. Eerst van defensieminister Jean-Yves Le Drian en nu van ex-premier Manuel Valls.

Voor klassiek rechts is het bewijs geleverd: Macron is een kopie van François Hollande, de minst populaire president van de Vijfde Republiek. Men zal de komende weken op die nagel blijven kloppen in de hoop het tij te doen keren. Want Macron heeft de wind in de zeilen. Peilingen zijn peilingen, maar het kopstuk van ‘En Marche’ zou in de eerste ronde van de verkiezingen op 23 april zelfs Marine Le Pen achter zich laten. Beiden schommelen rond 25 procent. De rechtse François Fillon zou met zo’n 17 procent uitgeschakeld zijn. Maar de ex-premier van Nicolas Sarkozy weigert op te geven. Hij hoopt op een snelle sprint in de laatste meters, zoals bij de voorverkiezingen van Les Républicains is gebeurd. En vooral, hij kan Macron afschilderen als een vermomde socialist.

De PS in de lappenmand

Momenteel lijkt Fillon daar weinig voordeel uit te halen. Macron toont zich tevreden met de steun van ex-premier Manuel Valls, maar hij pakt er niet mee uit. Het standpunt van Valls heeft vooral gevolgen voor de PS, die in de lappenmand ligt. Om niet te zeggen dat de PS op ontploffen staan. Veel socialisten vinden het ongepast dat Valls nog voor de eerste ronde de officiële PS-kandidaat Benoît Hamon afvalt. Valls keuze leidt bij de PS tot grote verdeeldheid, die op termijn tot het uiteenspatten van de partij kan leiden, met een ‘rechtervleugel’ voor Valls en een linkse voor Hamon. Onder andere kopstukken als Martine Aubry blijven Hamon steunen.

Les Républicains hameren nu op de linkse entourage van Emmanuel Macron. Maar misschien is het wel Marine Le Pen van het Front National die van de politieke verschuivingen kan profiteren. Bij de Franse presidentsverkiezingen is het immers zo dat de kiezers in de eerste ronde ‘voor’ iemand kiezen. In de tweede ronde, met de twee beste overgebleven kandidaten, gaan velen over tot eliminatie: de minst interessante verliest.

Nu kiest Manuel Valls al in de eerste ronde voor de tactiek van de tweede ronde: men moet er alles aan doen om Marine Le Pen de weg naar het Élysée te versperren. Een discours dat we ter linkerzijde eerder na de eerste ronde verwachten. Die wij-zijopstelling tegen Le Pen nog voor een eerste stem is uitgebracht, is een geschenk voor de FN-voorzitster. Bovendien kan de in het noorden van Frankrijk sterk verankerde Le Pen profiteren van de socialistische ruzies. ‘Le Nord’ was tot voor kort altijd een rood bastion, maar is nu meer en meer FN-gebied.

Twijfels bij het programma

Ondertussen doet Macon zijn reputatie van allesvanger en windhaan alle eer aan. In Zuid-Frankrijk voor een paar meetings, bracht hij vorige week een bezoek aan Christian Estrosi, voorzitter van de regio PACA (Provence Alpes Côte d’Azur) en lid van Les Républicains. Estrosi hield bij de regionale verkiezingen van eind 2015 Marion Maréchal-Le Pen, nicht van Marine, van de overwinning. Macron ziet Estrosi als een dam tegen het Front National. Dat Macron naast socialisten nu ook mensen van Les Républicains aantrekt, lijkt hem niet te deren. In de peilingen zwakt hij niet af. De waarschuwing van François Fillon aan Christian Estrosi om niet te veel naar Macron te lonken, heeft weinig effect. De militanten van Les Républicains zijn woedend, maar de modale Fransman vindt het blijkbaar geen probleem.

Hollande zwijgt

Is de verkiezing van Emannuel Macron tot president dan onvermijdelijk? Zeker niet. Twee risicofactoren kunnen hem nog van de overwinning houden. De eerste factor zou de openlijke steun van ex-president François Hollande zijn. Dan zou er voor de tegenstanders nog een kans zijn om een gelijkheidsteken te plaatsen tussen Hollande en Macron. Maar wellicht komt dat openlijk stemadvies van Hollande er pas net voor de tweede ronde.

Daarnaast rijzen steeds meer vragen bij de haalbaarheid van het economisch programma van Macron. Van zijn zogenaamde liberale aanpak blijft weinig meer over. Het begrotingstekort van -3,4 procent van het bbp zou volgens sommige economen onder Macron verder oplopen tot -4,9 procent van het bbp in 2018. Fillon, voorstander van een besparingsbeleid, zal deze cijfers graag gebruiken bij de komende teeveedebatten. Het is wellicht de laatste kans voor de kandidaat van Les Républicains om het tij te doen keren.

Salan