Voor de Debatclub leidde Frans Crols een panelgesprek over de veronachtzaamde christengemeenschappen van het Midden-Oosten: “Vergeten Christendom”. Een debat kon je het niet echt noemen, want de twee deelnemers waren het ten gronde eens, en het publiek was meteen op hun hand.

Enerzijds was er de Vlaamse pater Daniël Maes, norbertijn uit Postel, die lang priesters opgeleid heeft. Tijdens een vriendenbezoek in 2010 aan het klooster Deir Mar Yacoub (“klooster van de heilige Jacobus”) in het Syrische stadje Qara, besloot hij zijn expertise ter plaatse ter beschikking te stellen voor de herleving van de katholieke gemeenschap aldaar.

Pater Maes was nog maar pas in Syrië toen de oorlogswolken samenpakten. Hij was aanvankelijk getroffen door de vriendelijke gastvrijheid van zowel moslims als christenen, ook verenigd in hun verknochtheid aan de toenmalige welvaartsstaat. In zijn grondwet waarborgt Syrië, anders dan Egypte, de godsdienstvrijheid. Maar juist toen begon de infiltratie van buitenstaanders die de plaatselijke moslimjeugd bewerkten en foto’s ensceneerden over de vreselijke onderdrukking door Bashar al-Assad om ze dan uit te zenden op de Qatarese zender Al-Jazeera, “het (Arabische) schiereiland”.

(Lees verder onder de video)

Geen steun

De terroristen worden nauwelijks door de bevolking gesteund. Vele mensen tonen fier foto’s van hun man of zoon die in de strijd tegen de terroristen gevallen is. Zeer veel gezinnen hebben op hun salonmuur foto’s van Assad en Vladimir Poetin, zelfs ook vele soennieten. De pater kon zijn affectie voor Poetin niet verbergen omdat die als een van de weinige leiders een man van zijn woord gebleken is en de christenen samen met de alawieten (nominale moslims maar feitelijk heidens) voor de ondergang behoed heeft.

Anderzijds was er prof. Amin Makar, kopt en chirurg in het Middelheimziekenhuis. In de koptische kerken wordt nog Koptisch (“Egyptisch”) gesproken, zoals de christenen in de Levant nog steeds Aramees gebruiken, zelfs als moedertaal. Prof. Makar stelde zich erg anti-Amerikaans op. Hij vertelde de geschiedenis van de rol van de VS in de religieuze en politieke strijd. Die begon met de stichting van al-Qaida voor een jihad tegen de Russische “ongelovigen” in Afghanistan, en heeft sindsdien geleid tot openlijke, verdoken en zelfs onbewuste steun aan allerlei jihadmilities, alsook tot rampspoedige militaire tussenkomsten in het Midden-Oosten.

Daarbij valt vooral de volslagen onwetendheid van westerse politici en perslieden op, zeker over de inderdaad ingewikkelde theologische aspecten van de toestand, maar ook gewoon over wie wie is. Zo heeft het Westen het Vrije Syrische Leger gesteund, hoewel dat zich voor een sjari’a-staat uitgesproken heeft en zich deels door Islamitische Staat heeft laten opslorpen.

Trump

Verder is er het zuivere winstbejag (“zorg voor jobcreatie”): Trump heeft tijdens zijn campagne een gezonde koerswijziging tegenover de islam aangekondigd, maar eens verkozen ontpopte hij zich tot grote vriend van de Saoedi’s, met enorme wapenleveringen. Terwijl Amerika rijk wordt, zijn de gevolgen voor Syrië, voor Jemen, en voor Europa. Het goede aan Trumps verkiezing is alleen nog dat hij Hillary Clinton van de macht gehouden heeft: door Qatar en Saoedi-Arabië gesponsord, was zij een groot gevaar.

De vragenronde was erg informatierijk, maar knetteren deed het niet, daarvoor had het publiek te zeer aan de lippen van de sprekers gehangen. We leerden dat ook in Egypte de nieuwe machthebber wat teleurstelt. Abd-al-Fattah al-Sisi heeft de verdere islamisering door Moslimbroeder Mohammed Morsi verhinderd, tegen Barack Obama’s voorkeur in, maar voor de christelijke minderheid blijft de toestand precair.

Iran

De vijandschap tegen Iran door de VS, hand in hand met IS, vond geen genade bij Maes en Makar. De recente stembuszege van de gematigde presidentskandidaat is tekenend voor de mentaliteitswijziging bij de Iraanse bevolking. Decennia van betrekkelijke stabiliteit en een hoge scholingsgraad hebben de geesten ontvankelijk gemaakt voor modernisering en pluralisme. Zij zullen het systeem van binnenuit veranderen, want zij hebben van de dooi geproefd die heel het Midden-Oosten zo nodig heeft. Een westerse interventie zou die ontwikkeling maar in de war sturen, want dan zou iedereen zich weer rond de hardliners scharen.

Een veteraan van de Koude Oorlog was echter sceptisch over Poetin en betwijfelde of die ex-KGB’er wel christen is. Beide sprekers stelden zich op het bij uitstek christelijke standpunt dat bekering wel degelijk mogelijk is, zeker een kwarteeuw na de Wende. In ieder geval hebben de christenen ginds niet de luxe van een keuze: voor hen is het Poetin of de ondergang.

Voor het eerst in de geschiedenis van de Debatclub werd er met de schaal rondgegaan om het werk van pater Maes te ondersteunen. En nee, het woord “crowdfunding” bleek daar niet bij nodig. Naar de moderator vaststelde, bleek de benepen Vlaming voor zulk goed doel toch vrijgevig te zijn.

DK