2018 is niet alleen het jaar waarin Bulgarije het presidentschap van de Europese Unie waarneemt, het is een belangrijk politiek jaar voor Europa, met heel veel verkiezingen. Met misschien hier en daar grote politieke veranderingen.

Het voorbije weekend ging het in de Tsjechische presidentsverkiezingen (eerste ronde) vooral om de figuur van president Miloš Zeman. Volks en populair, vooral dan omwille van zijn forse stellingen inzake migratie en de komst van islamieten naar Europa, én omwille van zijn weigering om zich bij EU-dictaten neer te leggen. Ook Cyprus kiest eind januari een nieuwe president, de conservatief Nikos Anastasiadis hoopt op een herverkiezing. Eerder deze maand waren er op Cyprus al parlementsverkiezingen. Nog in januari zijn er verkiezingen in Finland, waar de conservatieve Sauli Niinistö hoopt opnieuw te worden gekozen. Het is daar vooral uitkijken naar de score van (de bevallige) Laura Huhtasaari van de Ware Finnen. Mocht zij de kiesstrijd winnen, kondigt ze het vertrek van Finland uit de EU aan, en de herziening van de internationale akkoorden over het asielrecht. Zij wenst Finland te beschermen tegen nog meer migratie.

In maart: parlementsverkiezingen in Italië, presidentsverkiezingen in Rusland en gemeenteraadsverkiezingen in Nederland (21 maart). In Italië wordt het een strijd tussen de linkse populisten van Cinque Stelle (Beppe Grello), de centrumlinkse regering van Matteo Renzi, en centrumrechts onder Silvio Berlusconi en Matteo Salvini van de Lega Nord.

Verder zijn er parlementsverkiezingen in Hongarije, presidentsverkiezingen in Montenegro, Slovenië met parlements- en lokale verkiezingen. In Hongarije verwacht men een herverkiezing van de populaire conservatieve nationalist Viktor Orbán. Opiniepeilingen geven hem en zijn partij nu al 40 procent van de stemmen; de oppositie is zwak en verdeeld.

De tweede helft van 2018

Zweden kiest in september een nieuw parlement, in Ierland zijn er presidentsverkiezingen en in Letland zijn er parlementsverkiezingen, waarbij Letse nationalisten vrezen dat de partij Armonia, die uit is op verzoening met Rusland en geleid wordt door de burgemeester van Riga, het wel eens zeer goed zou kunnen doen.

In oktober zijn er bij ons gemeenteraadsverkiezingen, maar ook parlementsverkiezingen in Bosnië, parlementsverkiezingen in Luxemburg en presidentsverkiezingen in Georgië. Het jaar wordt afgesloten met parlementsverkiezingen in Moldavië en gemeenteraadsverkiezingen in Polen, waar met bijzondere aandacht wordt naar uitgekeken. Zal de regeringspartij PiS, die populair is omwille van haar harde houding inzake migratie, haar invloed nog kunnen vergroten?

Besluit

Het is natuurlijk véél te vroeg om al conclusies te trekken, of winnaars uit te roepen. Eerst moet er gekozen worden. Maar als er één constante door alle verkiezingen loopt, dan wel dat identiteit en migratie de centrale debatthema’s zullen zijn. Daarover zal het in 2018 gaan, al zullen de linkse partijen proberen ook andere kiesthema’s in de arena te gooien.

Tweede besluit: bij de verkiezing van Macron en Merkel ging bij de voorstanders van een open migratiebeleid een zucht van opluchting op. Vooral in Duitsland zal dat weliswaar minstens met een dubbel gevoel zijn geweest. Feit is dat de strijd tegen het ‘verfoeide populisme’ niet gestreden is, wel integendeel. In bijna alle genoemde verkiezingen staan er sterke politieke opponenten klaar met duidelijke antimigratieaccenten.

Piet van Nieuwvliet