Internationalisering gaat zeer snel

Onlangs werkte Open Vld’er Herman de Croo zich in het nieuws met een boude uitspraak over de demografische ontwikkeling in Antwerpen. Hij stelde cynisch dat vandaag al 70 procent van de Antwerpse kinderen onder de 5 jaar van buitenlandse herkomst is. Over dertien jaar zou dit de verhouding zijn bij de hele Antwerpse bevolking, zodat de stad onvermijdelijk een allochtone burgemeester zal krijgen. Veel waarnemers vonden die voorspelling overtrokken, maar een grondige analyse van de cijfers leert dat het inderdaad razendsnel gaat.

Enkele gemeenten uit de Vlaamse Rand kregen van het Vlaams agentschap Integratie en Inburgering een uitgebreide analyse van de bevolkingsevolutie van de voorbije tien jaar. Het was de bedoeling om de partijen bewust te maken van de enorme instroom van anderstaligen en allochtonen met het oog op het schrijven van de lokale verkiezingsprogramma’s. De tabellen en grafieken waren zo opzienbarend dat we aan die dienst vroegen uit welke databanken de cijfers afkomstig waren. Op die manier konden we een ruimer plaatje maken voor de gehele Vlaamse Rand.

De cijfers zijn afkomstig uit de databank provincies.incijfers.be, die een schat aan informatie bevat over alle gemeenten en zelfs deelgemeenten in Vlaanderen. Je kan er tot en met het jaar 2017 per gemeente en per leeftijdsgroep alle gegevens uit het Rijksregister vinden over bijvoorbeeld de herkomstlanden van de inwoners. Je kan ook overzichtelijke tabellen maken per jaar, zodat je bijvoorbeeld zicht krijgt over de laatste tien of zeventien jaar.

Vilvoorde: spectaculaire cijfers

Neem de stad Vilvoorde. Volgens Hans Bonte (sp.a) is dat de snelst groeiende stad van Vlaanderen. In 2000 telde die stad nog 35.079 inwoners. Vorig jaar was dat al gestegen naar 43.690. Een stijging met ruim 8.600 in amper zeventien jaar, wat neerkomt op een bevolkingstoename van 500 inwoners per jaar. Voor een relatief kleine stad als Vilvoorde is dat enorm veel en vergt zo’n (r)evolutie grote inspanningen op vlak van onderwijs en infrastructuur.

Als we inzoomen op de herkomst van de bevolking, dan zijn de cijfers nog veel spectaculairder. In het jaar 2000 waren nog 27.079 inwoners van Vilvoorde van ‘Belgische’ afkomst (geboren met twee ouders van Belgische nationaliteit). Zeventien jaar later was het aantal ‘Belgische’ inwoners gedaald naar 21.523. Terwijl de bevolking met bijna een kwart was gestegen, was de autochtone bevolking dus gedaald met meer dan 20 procent. In 2000 bedroeg het aandeel van de autochtone bevolking nog 77 procent, maar amper zeventien jaar later was dat al gezakt naar 49 procent.

In diezelfde periode steeg het aantal allochtonen in Vilvoorde van (op de kop) 8.000 naar 22.167. Een toename dus van ruim 14.000 allochtonen op zeventien jaar of 833 per jaar. Tegelijk daalde de autochtone bevolking jaarlijks met 327 zielen. De toekomst ziet er nog veel straffer uit: bijna 73 procent van de Vilvoordse kinderen tot 2 jaar zijn allochtoon. Op 1.833 kinderen zijn er nog 502 autochtoon. Van de 1.331 allochtone kinderen hebben er 130 wortels in Turkije, 556 in de Maghreblanden en 187 in de rest van Afrika.

Twee bewegingen

Om de immigratiedruk in een gemeente na te gaan, moet je twee bewegingen tegelijk in het oog houden: de toename van de allochtone bevolking en daarnaast de afname van de autochtonen, ten gevolge van uitwijking of sterfte. Vandaag zijn er in een stad als Antwerpen nog bijna 268.000 autochtonen op een totale bevolking van 521.000 (51,5 procent), maar binnen dertien jaar kunnen de verhoudingen sterk veranderd zijn, zeker als de immigratiedruk blijft aanhouden. De voorspelling van Herman de Croo moet je bijgevolg niet meteen wegzetten als overdreven.

Vlaamse Rand

Met behulp van bovenvermelde provinciale databank konden we de bevolkingsevolutie nagaan in de ‘Vlaamse Rand’, dat zijn de 19 Vlaamse gemeenten die grenzen aan Brussel of aan een faciliteitengemeente en die het zwaarst te lijden hebben van de inwijking vanuit Brussel. Deze 19 gemeenten tellen vandaag 428.530 inwoners en kenden een bevolkingstoename van ruim 48.000 inwoners tussen 2000 en 2017. Tegelijk daalde de autochtone bevolking in diezelfde periode met ruim 43.000 mensen naar iets minder dan 271.000. In 2000 was nog 82 procent van de bevolking autochtoon, in 2007 nog 76 procent en in 2017 nog 63 procent. Gemiddeld daalde de autochtone bevolking met ruim 1 procent per jaar. Bij de leeftijdsgroep 0 tot 2 jaar zakte het aandeel autochtone kindjes in diezelfde periode van 68 naar 42 procent.

De cijfers zijn uiteraard minder spectaculair dan die van Vilvoorde, maar je mag niet vergeten dat al deze gemeenten (waaronder de zes faciliteitengemeenten) daarnaast ook kampen met een grote tot zeer grote aanwezigheid van Franstaligen. De autochtone Nederlandstalige bevolking komt door deze internationalisering steeds feller in de verdrukking. Uit de geboortecijfers van Kind en Gezin (waar gepeild wordt naar de thuistaal) zien we jaarlijks een afname van het aantal gezinnen waar thuis Nederlands wordt gesproken. Positief is wel dat een zeer groot aantal van de inwijkelingen hun kinderen naar het Nederlandstalig onderwijs stuurt, maar in veel scholen zorgt dit dan weer voor een hyperconcentratie van anderstaligen, waardoor ouders hun kinderen verderop, in het hinderland, naar school sturen en vaak ook definitief wegtrekken uit de meest ‘diverse’ woonwijken. Zo komen we in een vicieuze cirkel terecht.

Ook in residentiële gemeenten

De snelle internationalisering doet zich voor in alle gemeenten van de Vlaamse Rand, ook in residentiële gemeenten waar je het niet meteen zou verwachten. Neem nu het mooie Dilbeek, “waar Vlamingen thuis zijn”. In het jaar 2000 was nog ruim 90 procent van de bevolking autochtoon. Op 17 jaar is dat gedaald naar 71 procent. Bij de leeftijdsgroep 0 tot 2 jaar zijn de cijfers ronduit onthutsend: waar in 2000 nog maar 20 procent van deze kindjes van buitenlandse herkomst was, is dit op zeventien jaar tijd gestegen naar 54 procent. Een toename met gemiddeld 2 procent per jaar. In een gemeente als Grimbergen is intussen al 59 procent van de jonge kinderen allochtoon. Het hoogste aandeel allochtone baby’s en peuters situeert zich daar in de sterk verstedelijkte deelgemeente Strombeek-Bever, waar al ruim 77 procent van deze leeftijdsgroep van buitenlandse herkomst is.

Paardenmiddel

Dat zijn zeer onrustwekkende cijfers. Vooral omdat de instroom niet afgelopen is. Elk jaar blijven duizenden mensen vanuit Brussel uitwijken naar de Vlaamse Rand en blijven talloze autochtonen wegtrekken uit die Vlaamse Rand omdat ze er zich niet meer thuis voelen of omdat ze de dure woonprijzen niet kunnen betalen.

Ruim een kwarteeuw geleden pleitte GvA-journalist Guido Tastenhoye voor een paardenmiddel voor Vlaams-Brabant ten voordele van een doorgedreven woonbeleid. Hij wist waarover hij schreef, want hij kwam van Overijse, dat toen al sterk onder druk stond van de internationalisering. Dat paardenmiddel is er nooit gekomen en ook vandaag is er geen ommekeer in zicht. We zien nu de gevolgen.

BL