Op vakantie gebeuren soms de vreemdste dingen. Omdat ik een kleine week in Letland verbleef, dacht ik dat het aangenaam zou kunnen zijn om contact te hebben met Letse nationalisten. Ik zocht en vond een Letse nationalistische partij, National Alliance (Nacionālā apvienība “Visu Latvijai!” – “Tēvzemei un Brīvībai/LNNK”), die daarenboven in de Letse regering zetelde. Een jonge dame, Dace Kalnina (°1986), stond mij zeer gedreven te woord.

We bespraken onder meer de parlementsverkiezingen in Letland van zondag 7 oktober, maar eerst mag ze zich voorstellen en uitleggen hoe iemand op 30-jarige leeftijd zo diep in de actieve politiek terechtkomt.

Dace Kalnina: “Ik studeerde scheikunde, niet meteen het begin van een politieke carrière, en toch ben ik nu medewerker van de parlementsfractie van de National Alliance. Ik begon politiek actief te worden in 2008, in een organisatie met de naam “Visu Latvijai”, een van de groepen waaruit in 2010 de National Alliance werd gecreëerd. Ik werd door het bestuur van de vereniging gevraagd om lid te worden nadat een incident tussen een lokale Russische kickbokser en mezelf bekend raakte. Ik had op dat moment een vakantiejob in een winkel in Riga en de man viel mij aan omdat ik Lets sprak. Ik ging niet in op zijn bedreigingen, schakelde dus niet over naar het Russisch, en weigerde hem in het Russisch te helpen. Enkele uren later zond hij een vriend om 10.000 lats (ongeveer 14.000 euro) schadevergoeding van mij en de winkeleigenaars te eisen om hem te compenseren voor zijn “morele schade”. Wij gingen niet op hun wensen in, dus gingen ze bij de media klagen om die ‘schaamteloosheid’ aan de kaak te stellen. Het verslag in de pers viel voor hen echter lelijk tegen … en voor mij was het een uitdaging, want mijn hele leven veranderde fundamenteel.”

’t Pallieterke: de Baltische landen, Estland, Letland en Litouwen, worden in het Westen steeds in één adem genoemd. Ze staan in Vlaanderen vooral gekend als de meest noordelijke en misschien wel taaiste verzetshaarden tegen het Sovjetcommunisme. Klopt dat beeld?

“Die perceptie is in zekere mate correct, omdat de Baltische landen de grootste verliezers waren van de Tweede Wereldoorlog. Van landen met een even hoge levensstandaard als die van Finland, met een goedgeorganiseerde landbouw en industrie, werden we vrij snel vazallenstaatjes, een gebroken provincie van de USSR. Er zijn uiteraard parallellen in de geschiedenis en de mentaliteit van de drie Baltische landen, maar elk land is uniek en bijzonder. Het is vrij moeilijk uit te leggen, maar elk volk in zijn eigen natie heeft een eigen geest, als het ware. Het gaat duidelijk niet om kopieën!”

“Natuurlijk waren de communisten niet meteen de ‘lievelingen’ van de Baltische volkeren. Dat verklaart ook de wijdverspreide anti-Sovjetbeweging in alle Baltische landen, vooral dan in Litouwen met de gekende ‘Woudbroeders’. Het ging om tienduizenden gewapende mannen, én vrouwen, de zogenaamde “Woudzusters”, die zich terugtrokken in goed uitgeruste ondergrondse bunkers verspreid over het grondgebied in de reusachtige wouden. Afgesneden van de rest van de wereld, onmiddellijk na de Tweede Wereldoorlog, hielden ze de hopeloze strijd tegen de Sovjets gedurende meer dan tien jaar vol. De Sovjets hadden schrik van die groepen. Zelfs de uitgekookte KGB had maar matig succes in haar strijd tegen de Woudbroeders. Slechts na de massale deportatie van boerenfamilies van het platteland na 1949, en de deportatie naar Siberië, slaagde men erin de bewegingen te breken. De boerenfamilies stonden namelijk in voor de voedselleveringen aan de Baltische gewapende rebellen.”

Estland lijkt mij het meest Scandinavische van de drie Baltische landen. Hoe zit dat met Letland?

“Esten zijn etnisch en taalkundig zeer verwant met de Finnen, de banden met de noordse landen zijn dus natuurlijk. Lets en Litouws zijn twee Baltische talen, de enige nog levende Baltische talen op vandaag (tot in de 18de eeuw sprake men in de omgeving van Königsberg, dat vandaag Kaliningrad heet, nog een andere Baltische taal, het Pruisisch). Als Letse nationalisten zien wij vooral Polen als een sterke bondgenoot, maar ook de Zwarte Zeeregio (Centraal- en Oost-Europa) en de Scandinavische landen zijn bondgenoten inzake landsverdediging, want we ondergaan allemaal dezelfde dreiging uit het oosten.”

Wat mij in Estland, Letland en Litouwen bijzonder is opgevallen, is de mono-etnische samenstelling van de bevolkingen. Om het anders te stellen, het door West-Europa zo geprezen multiculturele model bestaat niet (of nog niet) in het Balticum. Bevestigt u dat?

“Dat klopt als u het heeft over niet-Europese migranten. Maar momenteel is er – sinds de Sovjetbezetting – een belangrijk percentage Russische kolonisten – ook militairen – aanwezig, vooral dan in Letland en Estland. Het is een gigantisch intern probleem, en zeer gevaarlijk, omdat die mensen in een absoluut vreemde culturele en informatieruimte leven en door het Poetinregime als een echte vijfde kolonne worden gemanipuleerd. De meesten van hen zijn absoluut niet loyaal en staan bepaald vijandig tegenover de landen waar ze leven. Letland is eigenlijk het EU-land met het hoogste percentage migranten (waartoe ik ook de tweede en derde generatie Russen reken). Gelet op de totaal ongezonde EU-ideeën over migratie zou Letland, als het zich zou houden aan het ‘fair gedeelte van de migratie’, compleet ten onder gaan.”

Uw politieke partij zetelt in de Letse regering. Hoe staat zij tegenover de EU en haar promigratiebeleid?

“Hierover hebben Letse nationalisten verschillende ideeën, maar de meesten onder ons begrijpen dat, in de gegeven geopolitieke situatie van Letland, deel uitmaken van de EU gewoon noodzakelijk is. Er is immers geen echt alternatief als we niet de ‘grijze zone tussen Europa en Rusland’ willen worden. En dat willen we absoluut niet. Dus is ook de officiële houding pro de EU. Natuurlijk – en dat wil ik graag onderstrepen – zijn we niet blind en zien we veel nadelen, met inbegrip van het overbodige ingrijpen van de EU in velerlei interne aangelegenheden van de lidstaten, of het migratievraagstuk. Naar mijn overtuiging doet onze Letse vertegenwoordiger in het Europees Parlement zijn uiterste best, verwoordt hij pragmatisch en intelligent onze kritieken en neemt hij tezelfdertijd deel aan nuttige commissievergaderingen. Letse nationalisten ondersteunen dus zowel de EU als onze eigen natiestaat. In de huidige omstandigheden verwelkomen we de acties van de Visegradlanden. Er zijn nationalisten, waartoe ik mezelf reken, die hopen op een toekomstige uitgediepte samenwerking tussen de ‘intermarium’-landen (landen gelegen tussen de Zwarte Zee en de Baltische Zee, nvdr.), zeker als het ondergangsproces in West-Europa niet wordt afgeremd of gestopt.”

Poetin kan bij een aantal jonge (en oudere) Vlaams-nationalisten op sympathie rekenen. Al is het maar omdat hij zijn land opnieuw op de wereldkaart heeft gezet, afgerekend heeft met terrorisme en decadentie (drank, demografische neergang) en omdat hij tenminste interne vijanden aanpakt. Poetin zou als het ware een bondgenoot zijn in de strijd tegen een politiek correcte wereld?

“Ultraliberalen en links in zowel Europa als de VS nemen een vrij hysterische en hypocriete houding aan: de complete onwil om het fundamentele recht op politieke vertegenwoordiging en meningsvrijheid ook te laten gelden voor conservatieven en nationalisten. Hierdoor zoeken de nationalisten bondgenoten op de gekste plaatsen. In die zin lijkt het regime van Poetin voor deze mensen een alternatief, een denkbeeldig Rusland echter als een bruggenhoofd van nationalisme, moraliteit, christendom en traditionele waarden. In het Balticum begrijpen we maar al te goed dat deze fantasie een compleet oxymoron is. Welke waarden Poetin ook heeft, ze zijn gebaseerd op eigenbelang. Westerlingen zouden moeten begrijpen dat Rusland toewerkt naar een zwak Europa, en hoegenaamd niet een sterk Europa. Gelukkig hebben wij en anderen, die gedwongen waren onder Russische bezetting te leven, geleerd om door deze valse beelden heen te kijken, maar veel rechtse nationalisten in West-Europa hebben die harde ervaring niet.

In dat opzicht lijken sommige westerse rechtse militanten op een vreemde manier op de linksen in de 20ste eeuw, die in het sprookje van het stalinisme bleven geloven. De mainstreammedia in het Westen investeren in dit sprookje door president Poetin in dezelfde negatieve bewoordingen te omschrijven, waarmee ze menig conservatief politicus in het Westen beschrijven, zodat deze mensen op de duur sympathie beginnen voelen met het regime van Poetin. Omdat Rusland alleen geïnteresseerd is in een zwak en zichzelf vernietigend Europa, promoot Rusland het extreme liberalisme. Het feit dat Rusland de vreselijkste voorbeelden van deze extreem liberale zwakzinnigheid gebruikt om zijn imago op te blinken, betekent nog niet dat Rusland zich er actief tegen verzet, zoals sommige westerse nationalisten wel eens geloven.”

Uw partij zetelde tot heel recent in de regering van Letland, en uw zusterpartij zetelt in de Estse regering. Ziet voor de Baltische nationalisten politiek gezien de toekomst er goed uit?

“De Estse Conservatieve Volkspartij (EKRE) telt momenteel weliswaar verschillende parlementsleden, maar zetelt niet in de regering. Ik wens EKRE een leidende positie in de regering na de volgende verkiezingen, die in Estland doorgaan in maart 2019. Ze hebben goede kansen om vooruit te gaan: recente peilingen gaven hen bijna overal meer dan 20 procent. De problematiek van de Sovjetmigratie is in Letland en Estland bijzonder zwaar. Deze Russen staan meestal bijzonder onwillig en weigerachtig tegenover integratie in onze maatschappij. Ze willen niet terugkeren naar Rusland, maar tegelijk wensen ze Rusland in onze landen binnen te brengen. En als ze al emigreren, dan hebben ze meestal West-Europa als eindbestemming. De demografie speelt echter in onze kaart. Daardoor neemt de steun voor de pro-Kremlin-partij Harmony jaar na jaar af, zoals ook de parlementsverkiezingen op 6 oktober 2018 aangeven.”