Volgens een persbericht van Frontex, de Europese organisatie die de buitengrenzen bewaakt, is het aantal illegale grensoverschrijdingen in 2018 met een kwart gedaald in vergelijking met 2017. De daling was vooral te wijten aan het afsluiten van de centrale route over de Middellandse Zee, zeg maar van Libië naar Italië. Het blijft echter dweilen met de kraan open.

Waar Italië de grenzen sluit of de toegang moeilijker maakt, worden ze door de Spaanse autoriteiten wagenwijd opengezet. Frontex staat erbij en kijkt ernaar. Tot meer dan zichzelf aanprijzen via sociale media en cijfertjes leveren, lijkt de organisatie voorlopig niet in staat.

Sinds 2012 zijn nog nooit zo weinig migranten vertrokken uit Libië. Dat heeft niets te maken met het werk van Frontex, maar alles met het beleid in Italië, dat zorgde voor 87 procent minder vertrekkers uit Libië in 2018 tegenover 2017. In Algerije waren er 50 procent minder vertrekkers in 2018 dan in 2017. Voor Tunesië bleven de cijfers dezelfde. Vooral Tunesiërs en Eritreeërs gebruikten de centrale Middellandse Zeeroute in 2018 en waren samen goed voor een derde van alle illegale migranten in die zone.

Spanje

Ondertussen gooit Spanje roet in het eten; de socialistische regering zet de Europese deur wagenwijd open. Het aantal illegale aankomsten via de westelijke Middellandse Zeeroute verdubbelde er voor het tweede jaar op rij. In 2018 vonden 57.000 illegalen de weg naar Spanje, met Marokko als voornaamste vertrekpunt. Volgens Frontex gaat het voornamelijk om mensen uit de zuidelijke Sahara, maar de jongste maanden zijn de nieuwkomers vooral Marokkaanse jongeren die in eigen land geen toekomst meer zien. Zij worden gevolgd door gelukzoekers uit Guinea, Mali en Algerije.

Ondanks blijkbaar optimistische cijfers werden in 2018 door Frontex ook al meer illegale grensoverschrijdingen geregistreerd via de oostelijke Middellandse Zeeroute. Ten opzichte van 2017 steeg het aantal met een derde tot 57.000. Volgens Frontex is dat vooral te wijten aan de toenemende illegale grensoverschrijdingen door Turken (jawel!) via de landgrens tussen Turkije en Griekenland, terwijl de illegale migratie via de oostelijke Egeïsche Zee dezelfde bleef. Daarbij moet men ook toegeven dat het aantal aankomsten in Cyprus verdubbelde. De oostelijke Egeïsche Zee is vooral de route die door Afghanen, Syriërs en Irakezen wordt gevolgd.

Vrouwen en minderjarigen

Frontex gaat er prat op dat het de eerste keer is dat cijfermateriaal werd verzameld omtrent het geslacht en de leeftijd van de illegale migranten. Hieruit blijkt dat 18 procent vrouwen zijn en dat 20 procent van de illegale migranten jonger is dan 18 jaar. Onder deze laatsten ongeveer 4.000 niet-begeleide minderjarigen. Hoe we dat alles moeten interpreteren, blijft een vraagteken. Frontex geeft aan dat de cijfers een voorlopig karakter hebben omdat dezelfde persoon zich meerdere keren aan de Europese buitengrenzen durft aan te bieden, maar dan op een andere locatie.

Onze evaluatie? Als er al een verbetering is inzake illegale immigratie, is dat wellicht niet te danken aan de EU of Frontex, wel aan de beleidsopties van Italië en enkele andere Centraal-Europese landen.