Iedereen wil dat moordenaars als de Tsjetsjeens-Belgische Suleyman Betelguiriev – die de 19-jarige Mikey Peters doodstak – hun verdiende straf krijgen. En ook de Duits-Turkse crimineel annex vrouwen(mis)handelaar Saban Baran. Maar pas als deze criminelen de benen nemen naar het land waar zij óók burger van zijn en zo hun straf ontlopen, klinkt onder politici de roep om het afschaffen van die dubbele nationaliteit. Gevolgd door “ja, maar dat kán helemaal niet”. Is dat niet waar je politicus voor bent? Om het onmogelijke te voorkomen en het uiteindelijk wél op te lossen?

Een dubbele nationaliteit is heel goed te voorkomen: geef niemand die óók vanaf zijn geboorte een nationaliteit heeft waar hij niet vanaf kan komen, de Europese nationaliteit waar hij of zij om vraagt. Of meent recht op te hebben. Pas de wetgeving aan die het mogelijk maakt om die Belgische, Nederlandse of andere Europese nationaliteit te verlenen aan mensen die niet van hun oorspronkelijke nationaliteit afkunnen. Waarom zou je überhaupt als overheid nationaliteiten willen uitdelen aan mensen die er al één hebben waar ze geen afstand van kunnen of willen doen?

Wel rechten, geen plichten

Een Belgische dan wel Nederlandse nationaliteit brengt voordelen mee. Afgezien van het vrijuit over de hele wereld kunnen reizen, het mogen stemmen en onbeperkt in België/Nederland wonen, is er nog een hele belangrijke: rechtsbescherming volgens geciviliseerde wetten en rechtsspraak. Een extra nationaliteit verschaft de krijger rechten, maar de verlener (overheid) alleen maar plichten jegens de nieuwe onderdaan. Waarom zou je dat willen? En als je dat al zou willen, waarom zou je dan geen eisen stellen aan de verlening daarvan? En meer dan een aantal jaren in het desbetreffende land wonen en (een handjevol woorden van) de taal spreken. Is dan niet de meest voor de hand liggende eis dat je géén burger meer van een ander land bent? Al was het alleen maar omdat je inmiddels weet wat voor ellende die dubbele nationaliteit in de praktijk meebrengt voor de samenleving.

“Ja, maar je kunt niet van die andere nationaliteit af”, klinkt het dan. Ja, én? Wiens probleem is dat, anders dan van de aanvrager? Dient de politicus niet in de eerste plaats de éígen burgers, in plaats van degenen die willen toetreden tot dat burgerdom? Als aan dubbele nationaliteithouders gevraagd wordt waar hun loyaliteit ligt, moet je die vraag dan in eerste instantie niet aan onze politici stellen? En is het dan te veel verwacht dat hun loyaliteit bij de lokale Belgen dan wel Nederlanders ligt?

Gewoon niet geven

Uw columniste is houdster van een dubbele nationaliteit. Geboren uit Turkse ouders die nooit zijn teruggegaan, en die ergens in haar puberteit opeens Nederlandse werd omdat haar ouders een aanvraag tot naturalisatie hadden ingediend. Ze kregen het Nederlanderschap, met behoudt van de Turkse nationaliteit. Ik kon mijn moeder jarenlang niet hoger op de kast krijgen dan te roepen dat ik van de Turkse nationaliteit af zou gaan, en dan ook meteen uit de islam zou treden. Al ben je atheïst, op de Turkse papieren staat de Turkse staatsgodsdienst. “Nee, dat kan niet!” was steevast moeders antwoord. Gevolgd door een dreigement over de erfenis – ik zou immers het zomerhuisje niet kunnen erven. Totdat ik opeens werd vastgehouden in Turkije wegens vermeende belediging van Erdogan. Als Turkse staatsburger heeft de Nederlandse overheid geen enkele verplichting om zich voor je in te zetten; de Turken zouden daar ook niet aan meewerken. Opeens was mijn moeder er alles aan gelegen dat ik afstand deed van de Turkse nationaliteit. Nou, graag. Met liefde.

En dan blijkt hoe moeilijk dat is: de Turken moeten toestemming geven eer je van de Turkse nationaliteit afgaat. Die toestemming gaat gepaard met alle mogelijke manieren van bedreiging (“Weet u het écht zeker, doet u dit niet onder dwang? U kunt altijd weer de Turkse nationaliteit terugkrijgen!”) tot ronduit treiteren. Drie keer heb ik een aanvraag gedaan om ervan af te komen. Drie keer is mijn aanvraag verdwenen. Wég. Foetsie. Inmiddels word ik gezocht door de Turkse overheid omdat ik niet ben komen opdagen bij de rechtszaken die tegen mij zijn aangespannen. Anders dan de meeste mensen met een dubbele nationaliteit ontvlucht ik het land waar mijn ouders vandaan komen. En als tweede nationaliteit verlenend land, is ook dàt een situatie waarin je je niet moet willen begeven. Doe het dus gewoon niet, een tweede nationaliteit uitdelen aan mensen die niet van die eerste afkomen.