Op zondag 19 mei om 11 uur zullen de VVB en het Verbond VOS, Vlaamse vredesvereniging, te Oostvleteren voor de tweede maal de tijdens de Eerste Wereldoorlog terechtgestelde soldaat Henri Reyns herdenken. Reyns werd te Oostvleteren geëxecuteerd op 17 mei 1917, beschuldigd van onder meer ‘desertie in het zicht van de vijand’.

Zijn tragisch verhaal begint eind september 1914 tijdens de zware gevechten bij de inval van het Duitse leger. Reyns raakt gewond, niet alleen fysiek maar blijkbaar ook mentaal. Hij herstelt gedurende vijf maanden in een legerhospitaal en wordt een maand lang tewerkgesteld in een munitiedepot nabij Calais. Begin april 1915 wordt hij opnieuw goedgekeurd voor militaire dienst en teruggestuurd naar zijn eenheid, het eerste regiment karabiniers, in de buurt van Pollinkhove. Wanneer hij kort daarna met zijn compagnie naar een voorpost wordt gestuurd, loopt hij voor de tweede maal een zware mentale klap op; een ‘oorlogstrauma’ zou men het vandaag noemen. Nadien weigert hij tot viermaal toe om de vuurlinie in te trekken.

Geen genade

De krijgsraad kende geen genade. Op 17 mei 1915 werd hij op een weide van hoeve Ameloot in Oostvleteren aan een paal vastgebonden, geblinddoekt en neergeschoten. “Als voorbeeld”, zo omschreef en verantwoordde generaal De Ceuninck Reyns’ terechtstelling. Dag op dag honderd jaar later, op zondag 17 mei 2015, werd een eerste herdenking door VVB en VOS georganiseerd.

Nu vier jaar later volgt een tweede herdenking als ‘eerherstel’ voor deze eenvoudige arbeidersjongen uit Daknam, voor wie de francofone officierenkaste in de krijgsraad geen begrip kon opbrengen. 104 jaar na die bevolen moord stelt het gewone Vlaamse voetvolk een gebaar van eerherstel, aangezien van overheidswege verontschuldigingen nog altijd achterwege blijven. Een eenvoudig gedenkteken aan de hoeve waar Reyns werd terechtgesteld, zal dan tijdens een sobere en serene herdenking onthuld worden.

Afspraak zondagvoormiddag 19 mei om 11 uur stipt te Oostvleterendorp 1, ter hoogte van de kerk en het monument voor de gesneuvelden in Oostvleteren, voor een stille optocht vanaf het dorpsplein tot aan de hoeve Ameloot, Boterweg 5. Nadien volgt een korte toespraak, afgewisseld met enkele gedichten en het mooie lied over Reyns door Walter Evenepoel. Tot slot is er de onthulling van het gedenkteken en een bloemenhulde. Voorziene einde tegen 12.15 uur.

Net zoals vier jaar geleden wordt door VVB en VOS uitdrukkelijk gevraagd partijpolitieke symbolen en vlaggen, ook verenigingsvlaggen, thuis te laten. Het is die dag de leeuwenvlag die ons bindt.