Het rechts-nationalistische VOX was in mei een van de opgemerkte nieuwkomers in het Europees Parlement. De Spaans-unitaristische partij trad toe tot dezelfde fractie als de Vlaams-nationalistische N-VA: de Europese Conservatieven & Hervormers (ECR). De N-VA werpt zich nochtans op als voorvechtster van het Catalaans nationalisme. Maar waar staat VOX – tot dusver vrij onbekend in Vlaanderen – voor? SCEPTR-redacteur Pieter Van Berkel sprak met Europees Parlementslid Hermann Tertsch.

Tertsch was veertig jaar journalist. Hij was correspondent in Duitsland en Oost-Europa voor EFE, waar hij alle communistische regimes zag afbrokkelen, en oorlogscorrespondent in Joegoslavië. Later was hij opiniemaker, columnist en editorialist bij El País. Vanaf 2007 had hij een politiek avondprogramma op Telemadrid. Tertsch zegt al twintig jaar om het bestaan van iets zoals VOX te vragen. Om een sterke Spaanse nationale reactie, ter verdediging van de Spaanse natie. Het was uiteindelijk zijn vriend Santiago Abascal – voorzitter van VOX – die hem naar VOX haalde. “Het zou een schande zou zijn om dit aanbod nu af te slaan, na er zo lang om gevraagd te hebben.”

U omschrijft VOX als een reactie, maar waartegen precies?

Hermann Tertsch: Ik denk dat we een globale en Europese reactie meemaken tegen de sociale democratie. Sociale democratie is sinds de jaren zestig hegemoniaal op cultureel vlak. Ik denk dat er na vijftig jaar een einde komt aan dit primaatschap. De Europeanen weten dat ze zo niet verder kunnen doen, want de democratische maatschappijen zullen verdwijnen als we niet reageren. Dat is de voornaamste internationale en Europese factor.

En dan heb je specifiek de Spaanse factor. Spanje is het enige land – hoewel België natuurlijk ook een speciaal land is – waar je altijd een strijd ziet over het voortbestaan ervan. Spanje is een natie sinds de Reconquista, sinds we in 1212 de Moren versloegen. Het is een van de oudste landen ter wereld en een land dat de wereld heeft vormgegeven. Het heeft Amerika ontdekt en het continent op een ongelofelijke manier veroverd en beschaafd. Dat hele avontuur was groter dan de Maanlanding. Dit jaar vieren we de 500ste verjaardag van de eerste wereldrondvaart van het duo Elcano-Magellaan. Elcano – een Spaanse Bask – deed dat voor de Spaanse natie en de Spaanse koning.

De afgelopen veertig jaar hebben de linkse partijen zich verenigd met de separatisten om Spanje en het bestaan ervan in vraag te stellen. Vanwege het slechte geweten na de dictatuur van Franco. Die dictatuur kwam er na een burgeroorlog, na een mislukte poging om een sovjetrepubliek in Spanje op te richten. Iedereen is akkoord dat het verschrikkelijk is om een dictatuur te hebben, maar het alternatief zou een nog ergere communistische dictatuur zijn geweest. En wie weet wat er met Europa gebeurd zou zijn als de Sovjets een eiland in West-Europa hadden?

Is de strijd tussen separatisme en nationalisme in Spanje dan een strijd tussen links en rechts?

Nee, aanvankelijk niet. Maar links begon in Spanje, omdat ze Spanje met Franco identificeren, systematisch de separatisten te steunen. We hadden de jongste decennia een democratie die zijn problemen kende en met zichzelf vocht, maar het ging richting normalisering. Maar drie dagen na de aanslag in Madrid in 2004 – waarbij 193 doden vielen – vonden verkiezingen plaats. Die zouden normaal gewonnen worden door Rajoy (PP). In de plaats daarvan werden ze gewonnen door Zapatero (PSOE). Nadien kwamen we te weten dat hij voordien geheime onderhandelingen voerde met de ETA en Baskische separatisten.

Met Zapatero veranderde alles. Zijn project was dat van een echte regimewissel. De socialisten zijn tegen de monarchie, al zeggen ze dat niet openlijk. Het gaat altijd in die richting: het afschaffen van de monarchie en een nieuw regime creëren waar conservatieven bijna geen ruimte meer hebben. Daarbinnen heb je een soort idealisering van de republiek van 1931-1939, die vanaf 1936 een sovjetregime was. Alle misdaden en bloedbaden van het socialisme, het communisme en de separatisten zijn voor hen geen misdaden meer. Daar kunnen we niet meer over spreken, we mogen enkel nog over Franco praten.

Recent laaide de discussie op over het graf van Franco…

Je kan erover discussiëren of je hem daar wilt laten rusten of ergens anders. Maar ze doen het omdat ze de werkelijkheid willen verbergen. Ze willen alleen hun waarheid, namelijk dat de communisten en separatisten tijdens de Spaanse Burgeroorlog ‘uitstekende en onberispelijke democraten’ waren. De anderen waren allemaal fascisten, met geen enkele andere drijfveer dan wreedheid en geweld.

Uw partij wordt soms voorgesteld als extreemrechts of neo-Franquistisch?

We worden in de Spaanse media zeer onjuist voorgesteld. Het hele medialandschap is links, met heel weinig uitzonderingen. Zelfs Duitse kranten die twintig jaar geleden serieuze conservatieve kranten waren, schrijven nu dezelfde progressieve rotzooi. Het is als een olievlek die zich over het hele intellectuele panorama verspreidt: in de media, het onderwijs en de universiteiten. Overal willen ze je op totalitaire wijze vetoën.

We zijn geen fascisten of Franco-aanhangers. De enige mensen die continu over Franco praten, zijn links, omdat ze zelf geen boodschap hebben. Ze hebben enkel het spook van Franco dat ze voortdurend terug tot leven wekken. Ze ontdekken voortdurend nieuwe dingen over de Spaanse Burgeroorlog, maar willen niet praten over de slachtoffers van het terrorisme van de jongste decennia. Ze willen het alleen over de slachtoffers van Franco hebben, nooit over de anderen.

We zijn democraten. Ons programma zou onderschreven worden door Adenauer en normale conservatieven in Europa. Misschien zouden we zelfs te links zijn geweest voor bijvoorbeeld De Gaulle. Het is een erg normaal, conservatief, Europees, cultureel christelijk georiënteerd en economisch liberaal programma. Daar is niets autoritair of fascistisch aan.

Je hoort dat soort dingen in de media omdat je het monopolie doorbreekt van de sociaaldemocratische consensus, waar ook de christendemocraten aan meedoen. Hier in Brussel zie je dat heel concreet. Er was laatst een ontmoeting met EU-commissievoorzitter Von der Leyen. Zij vroeg vier groepen om zich aan te sluiten bij haar project: de groenen, de liberalen, de socialisten en de EVP. Al die consensuspartijen gingen akkoord dat het een links project zal zijn, progressief in de ergste zin van het woord: genderideologie, klimaatparanoia en opengrenzenbeleid.

Vanwaar de keuze voor de ECR, in plaats van bijvoorbeeld Identiteit & Democratie (ID) van Salvini en Le Pen?

Vooreerst, we zijn tegen elke vorm van cordon. We willen samenwerken met de andere rechtse partijen, maar er zijn ook gevoelige verschillen. Het RN bijvoorbeeld is erg anti-Amerikaans in veel opzichten. En in veel opzichten heeft de AfD een attitude tegenover Rusland die wij niet delen. In die zin zijn we meer op het Westen georiënteerd.

In elk geval zijn er in de komende jaren veel verkiezingen die rechts zal winnen. Misschien zal dat de opvattingen in die partijen veranderen. Misschien zullen ze een beetje afstand nemen van Rusland, zodat we gezamenlijk aan politiek kunnen doen. Ik zou er niet tegen zijn. In elk geval zijn in heel Europa de krachten die zich verzetten tegen globalisering in de linkse zin aan het groeien. Wij denken ook dat de verdeling, die voortkomt uit deze verkiezingen, aan veranderingen onderhevig zal zijn. Wie weet bijvoorbeeld of Fidesz in de EVP zal blijven?

Heeft u al contact gehad met N-VA’ers?

Ja, ik heb ze al gezien en ontmoet. Persoonlijk hebben we een goede relatie.

Geert Bourgeois (N-VA) omschreef VOX als een ‘zatte nonkel’ binnen de ECR.

Wel, dat is niet erg aardig van mijnheer Bourgeois. Maar ik ga niet meedoen aan zo’n belachelijke ruzie met hem. We hebben andere doelwitten.

Neemt u België zijn houding inzake Catalonië kwalijk?

Uiteraard, het was absoluut deloyaal. Het eerste wat je moet vragen van een lid van een gemeenschap als de EU, is dat ze je soevereiniteit respecteren. De agressie tegen de Spaanse grondwet kwam in feite neer op een staatsgreep. Ik hoop dat jullie nooit een staatsgreep meemaken, maar de staatsgreep in Spanje kon makkelijk en plots – door iets wat zij uitgelokt hadden – 500 doden opgeleverd hebben. Landen die mee de wettigheid in Spanje ondermijnden, zouden die verantwoordelijkheid gedeeld hebben. Ik moet eerlijk zeggen dat België nooit echt aardig was. België heeft altijd terroristen van ETA beschermd. Elke keer als verschillende Belgische regeringen Spanje en zijn veiligheid konden schaden, deden ze dat. En de Spanjaarden weten dat zeer goed.

We waren wel erg verrast door de beslissing van Duitsland, vroeger een loyale bondgenoot, zelfs al verbergen ze zich achter die belachelijke gerechtelijke beslissing in Sleeswijk-Holstein. We hopen dat dit soort afschuwelijke tolerantie voor politieke destabilisering in andere landen ophoudt. Ik hoop dat Merkel snel vertrekt en dat de situatie snel verandert. Echter, met deze klimaathysterie is het goed mogelijk dat we daar een groene – dus een erg linkse en irrationele – regering krijgen. Dat kan een crisis in de hele EU versnellen.

Hebben de Spaanse unitaristen volgens u een pr-probleem?

Natuurlijk. Het rampzalige aan Rajoy was dat hij compleet passief was. Hij zag dat Catalonië een fortuin aan publiek geld – geld dat centraal Spanje leende aan de bankroete Generalitat – uitgaf aan het opkopen van opinie en politieke wil buiten Spanje. Het is belachelijk: de Spaanse regering die de vijanden van Spanje financiert. Zoals we altijd gedaan hebben. Het is een paradox in de Spaanse geschiedenis.

U beschouwt de gevangen Catalaanse politici en activisten niet als politieke gevangenen?

Het is een leugen. Catalonië heeft de grootste autonomie die je je binnen en buiten Europa kan voorstellen. Ze hebben een staatsgreep gepleegd, net zoals in 1934. Ze hebben een deel van het Spaanse territorium proberen te ontnemen, hebben allerlei wetten overtreden en ons naar een situatie gebracht die op een tragedie kon uitdraaien. Gedurende dertig jaar zijn ze geïndoctrineerd en hebben ze een nationalistische haat tegen de Spanjaarden in Catalonië opgeklopt. Dus eigenlijk is het zelfhaat. Het is een psychopathologisch probleem. Spaans-sprekenden zijn de meerderheid in Catalonië, maar zij worden nu permanent onderdrukt. We hebben delen van Spanje waar kinderen niet in hun eigen taal naar school kunnen gaan. Die situatie is ondraaglijk.

Je hebt hier in België twee gemeenschappen. Als jullie niet samen willen leven, goed, dat zullen we wel zien. Wie weet wat jullie in de toekomst zullen beslissen? België is een jonge staat, maar Spanje is een andere realiteit. Je hebt minder dan twee miljoen mensen in een gemeenschap van zeven miljoen die een deel van het land willen overnemen. Zonder akkoord met de anderen. Catalonië is van iedere Galiciër, zoals Galicië van de Catalanen is, of Baskenland van de Andalusiërs, enzovoorts. Catalonië is altijd deel van Spanje geweest. Het is één geheel. Je kan niet in je eentje zeggen: “Flikker op, ik ben weg!”

Onlangs zei uw partijgenoot Jorge Buxadé in een interview met Knack dat een onafhankelijk Vlaanderen nooit tot de EU zou kunnen toetreden. Denkt u er ook zo over?

Ik weet dat de natiestaat noodzakelijk is voor de democratie. Wij willen onszelf niet oplossen in een EU waarin een Von der Leyen ons de wetten dicteert. We moeten natiestaten hebben die samenwerken op vlakken die we samen beter doen. En de dingen die we alleen kunnen doen, moeten we alleen doen. Wat België met zichzelf doet, is zijn eigen probleem. Respecteer alsjeblieft mijn soevereiniteit, ik respecteer de Belgische.

Wat is voor u de grootste uitdaging in de EU?

Democratie. Orbán is verkozen met 60 procent. Maar een coalitie die nu in Duitsland 25 procent of 30 procent heeft, beslist hier in Brussel dat de Hongaren gestraft moeten worden. Of dat de Polen gestraft moeten worden omdat ze geen LGBT-onderwijs op school willen. Wil je de Hongaren straffen omdat ze een conservatief beleid voeren en omdat ze met succes de familie promoten? Ze hebben elk jaar steeds meer geboortes. Er is daar geen illegale immigratie. Het is daar veilig. Joden kunnen in heel Hongarije – vroeger een van de meest antisemitische landen – een keppeltje dragen. Ondertussen worden Joden door Duitse politici afgeraden om een keppeltje te dragen, omdat ze de veiligheid niet kunnen garanderen, omdat ze het antisemitisme en deze onveiligheid hebben geïmporteerd.

Hele Duitse buurten zijn geruïneerd na deze donkere dag op 4 september 2015, toen Merkel – zij alleen, zonder ook maar iemand te raadplegen – zei dat iedereen kon komen. Daarbij werd ieder Europees akkoord overtreden. En de enige die de wet respecteerde, die dat alleszins probeerde, was Orbán, ‘de fascist Orbán’.

Hoe wil u die migratiecrisis aanpakken?

We moeten de Afrikaanse landen zichzelf laten ontwikkelen, in plaats van de corrupte regeringen, de dieven, de onderdrukkers en de verschillende Bokassa’s daar ontwikkelingshulp te geven. Nu zijn er 1,3 miljard Afrikanen. In 2050 zullen er 2,5 miljard zijn. Gaan we het probleem oplossen door die naar hier te brengen? We vernietigen Europa en helpen Afrika helemaal niet.

Het eerste wat we moeten doen om onze manier van leven te beschermen, is duidelijk maken dat onze grenzen heilig zijn. De enigen die onze grenzen mogen oversteken, zijn degenen die wij toelaten. Wie illegaal onze grens overschrijdt, zal teruggestuurd worden en zal nooit de kans krijgen om terug te komen. Dat is wat Australië doet. Natuurlijk zullen we immigratie nodig hebben, maar dan wel legaal. De ngo’s die openlijk samenwerken met mensensmokkelaars, kunnen we niet tolereren. Het is obsceen wat we zien.

U uitte kritiek op Von der Leyen… Bent u optimistisch betreffende de EU voor de komende jaren?

Von der Leyen is een stap terug, dat is duidelijk. Von der Leyen is de tirannie van de zwakke politieke correctheid van de bankroete sociale democratie, het proberen zoveel mogelijk geld van de Europeanen te onttrekken, om ideologische wetten te maken, om meer problemen te creëren. In die zin ben ik niet optimistisch.

Maar ik ben optimistisch in één opzicht. Ik denk dat er een reactie in Europa plaatsvindt. Tegen al deze ideologische rotzooi die we sinds de jaren zestig hebben gehad. Deze linkse ziekte van irrationeel denken. Neem Greta Thunberg, een kind dat als een soort marionet wordt opgevoerd. En iedereen adoreert die marionet, die over het klimaat en het einde der tijden predikt. In de 16e eeuw lachten ze met dit soort mensen. En links aanbidt nu dit soort ‘magische verschijningen’. De Franse Assemblée nodigt haar uit om te spreken. Het is grotesk.

Ik denk dat we zo ver zijn doorgeslagen, dat Europeanen een reactie zullen geven. Ik denk dat we nu zien dat jonge mensen een soort weerstand hebben ontwikkeld tegen deze linkse idiotie, een erg gezonde weerstand. Ik denk dat we daar iets hebben, dat mensen opnieuw moed geeft. Dat mensen opnieuw de waarheid zeggen en zich niet verbergen achter ideologische farces. De waarheid is er en is normaal erg evident.