Zondagnacht vond er een hevige brand plaats in Bilzen, meer precies in het daar gelegen asielcentrum. Er vielen geen slachtoffers te betreuren, maar al snel werd duidelijk dat de brand was aangestoken. Eén partij kwam meteen in de belangstelling te staan: het Vlaams Belang. “Als iemand tijdens een aanslag Allahu Akbar roept, is het een ‘lone wolf’ of een ‘verward iemand’ en wil men ‘het onderzoek afwachten’. Nu is het ‘zonder enige vorm van bewijs’ een dader die moet worden gezocht in rechts-ideologische hoek en bij de ‘onverdraagzame Vlaming’ of iemand van het Vlaams Belang. Ik zou echt willen vragen: stop daarmee”, klinkt het bij Vlaams Belang-Kamerlid en gemeenteraadslid te Bilzen Annick Ponthier.

Het Vlaams Belang – en in mindere mate voormalig staatssecretaris Theo Francken – waren de afgelopen week de spreekwoordelijke gebeten hond. De reden? Verschillende partijen hielden de rechts-nationalisten (impliciet) verantwoordelijk voor de brandstichting. Daarbij werd er onder meer verwezen naar de forse taal van het Vlaams Belang. “In deze zaal zitten de pyromanen van de samenleving”, klonk het bijvoorbeeld bij Groen-Kamerlid Wouter De Vriendt. Open Vld-minister Bart Somers had het zelfs over “dat clubje, dat zich gedraagt als een bepaalde fractie in de Reichstag”. ‘Practice what you preach’ en leg sereniteit aan de dag in dit hele verhaal en stop met polariseren en stigmatiseren”, stelt Vlaams Belang-Kamerlid Ponthier tegenover ’t Pallieterke.

Hoe kwamen de woorden van Bart Somers binnen bij het Vlaams Belang?

Annick Ponthier: Voor alle duidelijkheid, laat daar geen discussie over bestaan: Vlaams Belang keurt dergelijke daden zonder meer af. Onze oppositie tegen het asiel- en migratiebeleid in dit land is kordaat en duidelijk, maar evenzeer vreedzaam en democratisch, in het parlement en via de stembus. De vertoning van minister van ‘Samenleven’ (ironisch) Bart Somers, die het Vlaams Belang probeert te diaboliseren en elke kritiek op het gevoerde migratie- en asielbeleid in dit land wegzet onder de noemer racisme en nazisme is grotesk en van een politieke stijl die weerzinwekkend kan worden genoemd. De man wiens vader en grootvader zelf actief waren in de Vlaamse Beweging (zijn grootvader was gewestleider bij het VNV) probeert hiermee een legitieme en democratische strijd tegen de opengrenzenpolitiek in een verdomhoekje te plaatsen. Beneden alle peil en de ondergrens van het fatsoen voorbij. Uiteindelijk zal blijken dat zijn scheldtirade, net zoals de beschuldigingen van zijn partijgenote en collega Maggie De Block een dag later, ironisch genoeg mee zullen bijdragen aan het verdere succes van het Vlaams Belang. Daar ben ik van overtuigd. De mensen pikken dit gedrag en de selectieve verontwaardiging niet. Overigens: de tirade van Somers kon op applaus rekenen van coalitiepartner N-VA én de verenigde, linkse oppositie.

Welk signaal had Somers van u moeten geven? Als Vlaams minister kan hij moeilijk zwijgen, maar ook moeilijk iets aan de instroom doen?

Áls hij al een signaal had moeten geven… Somers is minister van Samenleven. Die asielzoekers wachten op een erkenning. Samenleven of inburgering zijn tot nader order niet aan de orde. Dat is pas het geval wanneer men een erkenning heeft gekregen. En zelfs dat statuut is in theorie maar tijdelijk, tot de veiligheid in het land van herkomst gegarandeerd kan worden. Maar goed, áls hij zich geroepen voelde om een reactie te geven, had dat er voor mijn part een mogen zijn waarin hij de brandstichting an sich veroordeelde en tezelfdertijd opriep tot sereniteit in het debat. Met de vraag om geen besluiten te trekken vooraleer het onderzoek ter zake werd afgerond. Zo’n houding zou van respect betuigen voor onze veiligheidsdiensten en voor het parket. Hij heeft er daarentegen voor gekozen om de polarisatie te voeden en ‘vuurke stook’ te spelen in een democratisch orgaan als het Vlaams parlement, en dat is een minister in functie onwaardig, zéker een minister van ‘Samenleven’.

Heeft de linkerzijde niet ergens een punt? Bestaat er geen, indirect, verband tussen de harde taal ten aanzien van asielzoekers en de mogelijke brand?

Dat lijkt me toch wel érg kort door de bocht. Is Groen dan ook rechtstreeks verantwoordelijk voor de sabotage van de kerncentrale in Doel? Als iemand tijdens een aanslag Allahu Akbar roept, is het een ‘lone wolf’ of een ‘verward iemand’ en wil men ‘het onderzoek afwachten’. Nu is het ‘zonder enige vorm van bewijs’ een dader die moet worden gezocht in rechts-ideologische hoek en bij de ‘onverdraagzame Vlaming’ of iemand van het Vlaams Belang. Ik zou echt willen vragen: stop daarmee. ‘Practice what you preach’ en leg sereniteit aan de dag in dit hele verhaal. Als er dan toch iemand onrechtstreeks verantwoordelijk moet worden gesteld, zijn het wel de traditionele partijen die de inplanting van bijkomende asielcentra door de maag van de Vlaming spitsen, zonder enige vorm van overleg, zonder te luisteren naar de bezorgdheden van diezelfde Vlaming. Die koos er immers voor om op 26 mei een duidelijk signaal te gegeven en te vragen om de massa-immigratie stop te zetten!

Edoch, werpen sommigen op, de veroordeling kon iets duidelijker.

Ik heb als raadslid van Bilzen én als Kamerlid de dag zelf de daad scherp veroordeeld en heb dat vorige week donderdag in de Kamer herhaald: deze daad is niet enkel verwerpelijk, maar tevens zorgwekkend. Net omdat het – perfect verdedigbare – democratische pad van verzet tegen het lakse asiel- en migratiebeleid wordt verlaten. En omdat deze – geheel onverdedigbare – daad daardoor een contraproductief effect heeft. Geweld kan nooit de oplossing zijn voor een politiek probleem, kan nooit een aan te moedigen reactie zijn op een falend beleid. De vrijheid van meningsuiting is quasi onbeperkt, maar ze eindigt in elk geval waar geweld gebruikt wordt of andermans eigendom vernield.

Gaat Vlaams Belang iets veranderen ten aanzien van het protest tegen asielcentra?

Het wordt hoog tijd dat de beleidsvoerders in dit land beginnen te luisteren naar die mensen die het beleid ter zake afwijzen, die hun buik meer dan vol hebben van de aanhoudende asielstroom naar ons land. Het Vlaams Belang verdedigt al deze mensen, die zich aan hun lot overgelaten voelen en zich onbegrepen voelen. Mijn partij, die al jarenlang waarschuwt voor het feit dat het absorptievermogen voor steeds meer migratie is overschreden en die wijst op het wegsmeltende draagvlak voor steeds meer migratie, zal het democratische verzet tegen de migratie-invasie blijven voeren. Maar altijd met argumenten, nooit met geweld.

Hoe zou het Vlaams Belang deze feiten hebben aangepakt?

Zoals brandstichting altijd moet aangepakt worden: eerst de veiligheid van iedereen (brandweerlui én bevolking) garanderen en daarna het parket zijn werk laten doen om de daders te vinden. Punt.

Wat had minister Maggie De Block anders moeten doen? Ze kan de asielzoekers, die zouden verblijven in het asielcentrum te Bilzen, niet op straat laten slapen. En ze terugsturen is, in afwachting van de behandeling van hun aanvraag, evenmin mogelijk.

Maggie De Block wordt geconfronteerd met een asielcrisis die het gevolg is van een jarenlange ‘Wilkommen-politik’ in Europa, maar zeker ook in ons land. In de buurlanden dalen de asielaanvragen al geruime tijd, in dit land blijft het aantal stijgen. Niet in het minst door de ‘tamtam’ die over heel de wereld (tot in El Salvador toe momenteel) duidelijk maakt dat het in België is dat men moet zijn. Ons sociaal zekerheidsstelsel is daar uiteraard niet vreemd aan. Men denkt hier een ‘win for life’ te vinden, en in vele gevallen vindt men die nog ook. Ontradingspolitiek, meer gesloten opvangcentra, kortere procedures, een proactief opsporingsbeleid naar illegalen toe, een sociaal zekerheidsstelsel op maat voor mensen die hier nog niet hebben bijgedragen, de verstrenging van de gezinsherenigingsvoorwaarden: het zijn allemaal zaken die behoren tot de beleidsmogelijkheden van de federale regering. Dat is de taak van Maggie De Block en was de taak van haar voorgangers.

Zou het niet helpen mochten burgers, zoals bijvoorbeeld bij onteigeningen, over meer wettelijke mogelijkheden beschikken?

Absoluut. De procedures die momenteel mogelijk zijn via de Raad van State bestaan wel, maar de voorwaarden om zulke procedures te kunnen doen slagen zijn uitgebreid en dus moet men over een degelijk onderbouwd dossier beschikken. Wij onderzoeken deze piste momenteel voor wat de situatie in Bilzen betreft.

Wat toont deze brand volgens u aan?

Ik kan niet zeggen welke motieven hier hebben gespeeld. Er doen in Bilzen allerlei verhalen de ronde. De brandstichter(s) kan (kunnen) dus diverse motieven hebben gehad. Geld zou ook een motief kunnen zijn, maar nogmaals: ik kan me daar niet over uitspreken. Ik wacht liever de resultaten van het onderzoek af.