Ooit waren universiteiten de intellectuele vrijhavens waar het vrije denken gekoesterd werd als conditio sine qua non voor intellectuele en dus ook voor maatschappelijke vooruitgang. Ketters van alle kleur en stand konden – beschermd door de sterke omwalling van het vrije denken – hun ideeën verspreiden, onderbouwen, publiceren.

Helaas, driewerf helaas, de loden mantel van het politiek correcte denken, van de ‘pensée unique’ lijkt alle West-Europese universiteiten danig in zijn greep te krijgen. Rebelse gedachten, controversiële ideeën, die vroeger als het ware werden aangetrokken en gepromoot door onze universiteiten, worden er nu gebannen. Het vrije denken, het fundament van élke universiteit, staat danig onder druk.

Drie voorbeelden in amper één week

Het eerste voorbeeld komt uit het naburige Rijsel. Aan het Instituut voor politieke wetenschappen (Institut des sciences politiques) van de universiteit van Rijsel organiseert “L’Arène” debatten. Die club nodigde onlangs Charles Consigny en Geoffroy Lejeune, directeur van het Franse liberaal-conservatieve weekblad Valeurs Actuelles, uit. Een links comité verzette zich daartegen en stelde: “In een tijd waarin de klimaatcrisis dramatisch versnelt, uiterst rechts massaal aan het moorden slaat en de islamofobie afschrikwekkende climaxen kent, zou het schandalig, onverantwoord en gevaarlijk zijn om dit debat te laten doorgaan.” Waarop de directeur van de afdeling Politieke Wetenschappen aan het linkse groepje liet weten: “Ik heb aan de organisatoren van het debat laten weten dat de deelname van deze mensen mij niet wenselijk lijkt.” Dat de club in het verleden ook het linkse Mediapart aan het woord had gelaten: géén probleem. Maar het rechtse Valeurs Actuelles: onmogelijk.

Te noteren in dit verband is een incident op 12 november 2019. Oud-president François Hollande zou op dezelfde datum zijn recentste boek, over de crisis van de democratie, komen voorstellen. Een 50-tal uiterst linkse studenten verschafte zich toegang tot de lokalen en maakte de boekvoorstelling onmogelijk. Allicht was Hollande niet links genoeg?

Oostenrijk: van hetzelfde laken

Halverwege januari zou de historicus Lothar Höbelt de conservatieve studentenvereniging Ring Freiheitlicher Studenten toespreken. 200 gewelddadige aanhangers van antifa verzamelden zich voor de aula en blokkeerden de toegang. Studenten die wilden komen luisteren, werden met eieren en stenen bekogeld. Ook stokken en ander zwaar materiaal werden gebruikt. Op het moment van de incidenten was de politie in geen uren in het rond te bespeuren. Storingen en protesten tegen lezingen van professor Höbelt duren nu al maanden. Höbelt wordt verweten dat hij te dicht zou staan bij de rechts-conservatieve FPÖ.

Om het rijtje af te sluiten: Duitsland

Aan de Goethe-universiteit van Frankfurt am Main is het ook tot zwaar protest gekomen. Er was een podiumdiscussie georganiseerd over het thema “de hoofddoek”. Leden van een uiterst-linkse groep “Studis gegen rechte Hetze” stoorden met plakkaten en geroep de bijeenkomst, die doorging onder de titel “De sluier: een modeaccessoire, een religieus symbool of een politiek instrument”. Een verslag van de avond en de incidenten verscheen in de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung.

De reden van het uiterst links verbaal en fysiek geweld heeft misschien te maken met de deelname van twee dames aan het panelgesprek. Aan de ene kant Naïla Chikhi, cultuurwetenschapper, en aan de andere kant voormalig schooldirectrice van Frankfurt-Griesheim, Ingrid König. Beide zijn kritisch over de hoofddoek. Op spandoeken van de linkse ‘verdraagzamen’ stond te lezen: “Niet de hoofddoek is het probleem, wel het racisme”. Toen het publiek geen aanstalten maakte om de zaal te verlaten en rustig wachtte tot het debat eindelijk kon beginnen, kwam het tot enig trek- en duwwerk. Tafels werden omvergeduwd, vuisten ging in de lucht, mensen werden aangevallen. Chikhi bleef kalm en probeerde op de linkse studenten in te praten, dat “de hoofddoek de vlag van de islam” was, een symbool “voor de verknechting van de vrouw”, en dat ze zich nooit zou laten stoppen om haar mening verder uit te dragen.

Links verdraagt geen andere mening… Is het bij ons anders?

Piet Van Nieuwvliet