Een epidemie of zelfs pandemie, een olieschok met een beurscrash, een dreigende migratiecrisis, een stilstand in de formatie. Het land zit in een perfecte storm, zoals dat heet. En die onzekerheid is goed nieuws voor het Vlaams Belang, dat door omstandigheden net deze week het nieuws beheerst. Tom Van Grieken en Co zitten in een zetel.

“Blijf in uw kot.” Deze uitspraak van minister van Sociale Zaken Maggie De Block (Open Vld) zal haar nog lange tijd achtervolgen. De inhoud van de oproep – blijf thuis als u zich niet goed voelt en het coronavirus dreigt te verspreiden – klopt, maar de stijl is ondermaats, ongepast en vulgair. Sommige mensen vallen daar niet over, anderen ergeren er zich aan dood. Wat de “blijf in uw kot”-uitspraak aantoont, is dat De Block op de toppen van haar tenen loopt en de situatie blijkbaar niet meer aankan. Wie zijn oren te luisteren legt bij experts, verneemt dat het de crisisplannen en draaiboeken van de topambtenaren zijn die helpen om de situatie te beheersen.

Zenuwachtige politici zijn nooit goed voor de geloofwaardigheid en dat wordt in deze tijden van ultrasnelle communicatie nog versterkt. Wie zich al een beetje onzeker voelt, hoeft maar naar de sociale media te kijken om een nooit geziene paniekaanval te krijgen. Het lijkt soms of de coronacrisis dezelfde impact zal hebben als de Derde Wereldoorlog. En daar kwam op maandag 9 maart nog eens de meest bloedige beursdag in bijna 30 jaar bij. Niet alleen de coronacrisis joeg de aandelen omlaag, ook een tweestrijd tussen Rusland en Saoedi-Arabië op de oliemarkten.

Economen gaan er ondertussen van uit dat we ons aan een serieuze groeivertraging of zelfs recessie mogen verwachten. Slecht nieuws voor de federale regeringsformatie, die stilligt. In plaats van een economische groei die in 2020 probleemloos de kaap van de 1 procent zou overschrijden, dreigt een groei van maximum 0,6 procent. In dat geval zal het begrotingstekort stijgen richting de symbolische grens van 3 procent van het bbp. Welke partij wil dan nog in een regering stappen die een zuivere besparingsregering wordt?

Een zichtbare week voor Tom Van Grieken

De onzekerheid en het pessimisme waarin de Wetstaat momenteel baadt, is natuurlijk goed nieuws voor het Vlaams Belang. De partij van Tom Van Grieken gedijt goed in moeilijke tijden, zeker als de traditionele politici een totaal gebrek aan staatsmanschap vertonen.

Het toeval wil dat het Vlaams Belang net in deze turbulente week het nieuws wist te beheersen. Het was allang gepland, maar net nu komt het boek “En nu is het aan ons” van VB-voorzitter Tom Van Grieken uit. De partijvoorzitter kan zich op die manier in de markt zetten als hét alternatief voor alle andere partijen. Het Vlaams Belang klaagde vroeger terecht over een gebrek aan media-aandacht, maar nu is het anders.

En Van Grieken zit in een zetel. Hij hoeft maar te kijken hoe de andere partijen zich in deze moeilijke situatie staande weten te houden. Cruciaal worden de peilingen die vanaf het einde van deze week zullen verschijnen. Bevestigen ze de trend van het Vlaams Belang als groeiende politieke factor? Wellicht wel. Maar dan rijst meteen ook de vraag wat de reactie van de andere partijen zal zijn. Is dit dan het moment om een federale formatie te forceren? Zo ja, met wie en met welk programma? Of worden het toch vervroegde verkiezingen? Die zitten er nu weer wat minder snel aan te komen dan tot voor kort gedacht.

Daar zijn eerst en vooral praktische redenen voor. Kan men in tijden van het coronavirus verkiezingen organiseren, waarbij veel mensen samenkomen op één plaats? Dat is betwistbaar. Bovendien rijst de vraag of er een meerderheid in de federale Kamer kan worden gevonden om verkiezingen te organiseren. Die moeten er dan komen 40 dagen na de ontbinding van het federale parlement. We zitten dan snel in mei of juni voor er echt iets kan gebeuren.

Een dreigende migratiecrisis

Ondertussen kan het Vlaams Belang blijven kapitaliseren op de onzekerheid. En op de internationale gespannen toestand in Syrië, Turkije en aan de grens met de Balkan. Want plots wordt ook migratie opnieuw een centraal thema. En lijkt het terug van nooit helemaal weggeweest.

De Turkse president Erdogan kent de zwakke flanken van de West-Europese democratieën en wil de onzalige migratiedeal van 6 miljard euro met Angela Merkel optimaal uitbuiten. Aan de grens tussen Turkije en Griekenland loopt de spanning hoog op. Het lijkt erop dat een nieuwe migratiecrisis zich aankondigt. Het Vlaams Belang maakt al vergelijkingen met de grote migratiecrisis van 2015. Daar moeten we mee opletten. Naar verluidt stuurt Erdogan gewoon migranten in bussen naar de grens met Griekenland.

We zijn nog niet in de situatie van een massale dambreuk, maar het Vlaams Belang kan optimaal inspelen op die situatie. Ondertussen trekt onder andere Dries Van Langenhove naar de grens tussen Turkije en Griekenland om kennis te nemen van de situatie. Het Vlaams Belang beheerst hier mooi het debat. En kan daar versterkt uitkomen. Onder andere dankzij wat anderen zeggen en doen. Zo sprak de Turkse president bij zijn bezoek in Brussel deze week ook sympathisanten toe: “Jullie zijn mijn oren, ogen en armen in Europa. 1 vlag, 1 natie.” Hij blijft Europeanen van Turkse afkomst beschouwen als vijfde colonne.

En wat te denken van de Vlaamse christendemocraten? CD&V roept op om niet-begeleide minderjarigen uit de kampen aan de grens op te vangen. Betere electorale reclame kan het VB zich niet wensen.