Sp.a-voorzitter Conner Rousseau heeft de wind mee. Na zijn eerste puberale media-optredens komt hij de laatste weken volwassener over. Er wordt naar hem geluisterd wanneer hij met de PS de as van een volwaardige federale regering wil vormen. En hij hoopt de Vlamingen en de N-VA over de streep te trekken met de belofte van een staatshervorming. Dat wordt opletten geblazen, want met de socialisten aan het stuur zal de factuur van de coronacrisis automatisch bij de Vlamingen terechtkomen.

Het belangrijkste nieuws kwam de voorbije week niet uit de Wetstraat. Neen, het waren de berekeningen van verschillende bankeconomen over de impact van de coronacrisis op de economie. Begin april ging de Nationale Bank uit van een krimp van 8 procent in 2020 gevolgd door het aantrekken van de Belgische economie met 8,1 procent. De coronacrisis zou pijn doen, maar snel zouden we weer terechtkomen in een normale economische situatie. Dat lijkt nu wel zeer optimistisch. Sommige berekeningen hebben het over een krimp van 10 tot 15 procent. Volgens de KBC-economen zou onze economie dit jaar met 9,5 procent krimpen. In 2021 volgt dan een herstel, maar dat zou niet hoger uitkomen dan 5,7 procent van het bbp. De werkloosheidsgraad zou tegen het einde van het jaar stijgen van minder dan 6 naar 6,7 procent. Dit jaar zullen 80.000 mensen hun baan verliezen. Het begrotingstekort zou oplopen van 2 tot 10 procent van het bbp. Dat is 45 miljard euro.

Voor sp.a-voorzitter Conner Rousseau is dat blijkbaar geen probleem. Hij wil samen met PS-voorzitter Paul Magnette een relanceplan op poten zetten dat nog eens 10 procent van het bbp bedraagt of 45 miljard euro. Dat de economie nood heeft aan een heropleving, daar is iedereen mee akkoord. Maar vroeg of laat rijst de vraag hoe dit gefinancierd moet worden. Voor de socialisten is dat de minste van de zorgen. En voor de liberalen blijkbaar evenmin. Bij monde van ontslagnemend voorzitter Gwendolyn Rutten zien zij zowaar een paarse as als basis van een volwaardige federale regering. Anderen kunnen daar dan bij aansluiten.

Daar is de herfederalisering weer

Conner Rousseau probeert als goede communicator de N-VA te lokken. Er zou gewerkt worden aan een nieuwe staatshervorming. Is dit een aantrekkelijke wortel om de Vlaamse publieke opinie mee te krijgen? Het valt te betwijfelen. Hier geldt het adagium “Als de vos de passie preekt, boer let op uw ganzen”.

Conner Rousseau koppelt aan die staatshervorming een herfederalisering van de gezondheidszorg. Dat roept twee vragen op. Wat moet er dan aan de andere kant naar de deelstaten worden overgeheveld? En vooral: op welke manier is er ergens een meerderheid te vinden om die herfederalisering door te voeren? Dat vereist een dubbele meerderheid en een meerderheid in elke taalgroep. In Vlaanderen is er geen meerderheid voor een herfederalisering. Van de potentiële regeringspartijen zullen N-VA en CD&V altijd op de rem staan. En aan Franstalige kant mag men er niet van uitgaan dat de PS daar ook zo happig op is. Als er aan de ene kant geen herfederalisering komt, dan zal er aan de andere kant geen verdere splitsing zijn van bepaalde bevoegdheden. Dat zou dan weer een brug te ver zijn voor de liberalen.

Vlamingen zullen dubbel of drie keer betalen

Een sociaaleconomische regering dan maar om langzaam maar zeker uit de crisis te geraken? Klinkt veelbelovend, maar ook hier moeten we opletten voor de sirenenzang van Conner Rousseau. De voorstellen voor een groot relancepact klinken aantrekkelijk tot we het over de factuur hebben. De socialisten komen dan weer af met hun vermogensbelasting. De wetenschappelijke literatuur is hier zeer duidelijk over. Men probeert de rijken de crisis te doen betalen, maar uiteindelijk moet de middenklasse het gros van de factuur ophoesten. In België zijn dat vooralsnog de Vlamingen die electoraal trouwens de grootste politieke familie van het land vertegenwoordigen. En binnen Vlaanderen zijn de Vlaams-nationalistische partijen – N-VA en Vlaams Belang – de belangrijkste. Dat verhaal van de socialistische familie die een zeker legitimiteit zou hebben om de eigen wil door te zetten, klopt dus niet.

Ook niet vergeten dat zowel Conner Rousseau als zijn PS-collega Paul Magnette onder zware druk staan van de linkerzijde. Niet van Groen/Ecolo. Die zijn politiek verzwakt. Wel van de PVDA/PTB die nu een soort van superbelasting op multinationals wil hebben. De e-commercebedrijven en grote winkelketens in België hebben geprofiteerd van de coronacrisis en zij moeten straks een speciale belasting betalen. Dat geld zou dan ten goede komen van de KMO’s. Ook hier twee bedenkingen. Ten eerste blijft het onduidelijk hoe men giganten als Amazon vanuit België zal belasten. Ten tweede is zeker het Vlaamse KMO-weefsel sterk afhankelijk van het economisch succes van multinationals. Door de grote bedrijven apart te belasten, snijden we in ons eigen vlees. Als Rousseau daarin meegaat, doet hij de Vlamingen dubbel betalen: via de vermogensbelasting en via een aantasting van het economische weefsel.

Ondertussen wordt ook duidelijk dat de crisis dieper zal inhakken op de dynamische Vlaamse economie dan op de Waalse. Deze laatste is meer afhankelijk van de overheidstewerkstelling en voelt een economische schok minder hard. Als men de kost van de coronacrisis dan met nieuwe of hogere belastingen wil financieren – voor 70 procent betaald door de Vlamingen -, dan wordt de economische motor van het land voor een derde keer geraakt. Er zijn al de jaarlijkse miljardentransfers van noord naar zuid. Het is niet de bedoeling dat de sp.a/PS-as daar nog een schep bovenop doet via belastingen. Meer nog, na de crisis dreigen de transfers nog meer te stijgen.

In het verleden is gebleken dat Vlaanderen sterker uit een recessie komt dan Wallonië. Dat betekent dat de groei in het noorden sneller zal hernemen. En de transfers via belastingen en sociale zekerheid inderdaad zullen toenemen.