De 14de eeuw was een van de zwartste periodes uit de Europese geschiedenis. Een van de voornaamste redenen was het uitdunnen van de Europese bevolking door een pestepidemie. De ziekte was via de zijderoute, het lange handelsparcours tussen China en Europa, tot bij ons geraakt. Globalisering was toen al niet zonder risico’s.

De geschiedenis herhaalt zich niet, maar ze rijmt wel, zegt men. In 2013 lanceerde China het “One Belt, One Road”-initiatief, waarmee het regime andere landen poogt te incorporeren in zijn netwerk van handel en investering. Het project wordt “De nieuwe zijderoute” genoemd en is volgens China een manier om de wereld te verbinden “voor een mooiere toekomst”. Volgens critici is het een doorzichtige Chinese poging tot werelddominantie.

Italië verkoopt zich

De opmars van het coronavirus over de wereld volgde ook het pad van deze nieuwe zijderoute. Het was geen toeval dat de eerste landen die na China zwaar door het coronavirus werden getroffen Italië en Iran waren, beide officiële deelnemers aan het Chinese handelsnetwerk. Onder impuls van de dwaze Vijfsterrenbeweging heeft Italië zijn leder- en textielbedrijven in het noorden van het land laten opkopen door China. Italië liet ook 100.000 Chinezen uit Wuhan en Wenzhou overkomen om die fabrieken te bemannen.

Er wonen nu al 330.000 Chinezen in het land, veruit de grootste vertegenwoordiging van die nationaliteit in Europa. Er is een rechtstreekse vliegverbinding tussen Wuhan en Milaan. Begin februari, bij de eerste ontdekking van coronabesmettingen in Italië, kwam het voorstel op tafel om recent ingereisde Chinezen in quarantaine te plaatsen. De Italiaanse regering wees het af omdat er een schijn van anti-Chinees racisme zou kunnen ontstaan. Toen Italië het luchtverkeer met China schorste, stuurde president Mattarella nog een kruiperige brief aan dictator Xi Jinping met de bede de relatie tussen beide landen niet te laten verzuren.

Dreigen

Het zegt veel over de EU dat de organisatie toeliet dat een van zijn lidstaten een uitvalsbasis werd voor een totalitaire staat. Griekenland wordt het volgende slachtoffer. De Zuid-Europese havens worden nu omgebouwd tot wapens om noordelijke havens als Rotterdam en Antwerpen klein te krijgen. China bezit ook al 90 procent van de Zeebrugse containerterminal. Charles Michel was er zelfs fier op dat hij voor een vestiging van Alibaba in Luik heeft gezorgd. Europa verkoopt zichzelf in de solden.

Het is ondertussen overduidelijk geworden dat het Chinese regime een grote verantwoordelijkheid draagt voor de verspreiding van Covid-19 over de wereld. Informatie over de ziekte werd geheim gehouden. Dokters die aan de alarmbel trokken, werden afgedreigd en gevangen gezet. China hield voor de buitenwereld belangrijke gegevens achter over de dodelijkheid en de besmettelijkheid van de ziekte. Het probeerde zelfs via een desinformatiecampagne de VS verantwoordelijk te stellen voor het coronavirus.

Australië vroeg een onderzoek over de uitbraak van het virus en werd onmiddellijk met sancties bedreigd door het Chinese regime (zie de rubriek “Buitenlands spervuur” van de vorige weken voor een overzicht van alle Chinese dreigementen).

Ook de EU liet zich afdreigen. Ze liet onder druk van het communistische regime een rapport afzwakken over de Chinese desinformatie en aanvaardde zelfs dat een perstekst van de EU voor het Chinese publiek werd gecensureerd.

Koutou

België ging, uiteraard, zoals altijd nog wat platter op de buik dan de rest. Toen de Amerikanen terecht (zie het artikel van Michaël Vandamme van 30 april) de financiering van de Wereldgezondheidsorganisatie stopzetten, vonden ministers De Croo en Goffin het nodig onmiddellijk een persmededeling te versturen waarin België zijn blijvend vertrouwen in de door China geïnfiltreerde organisatie uitspreekt.

Nederland had ook een aanvaring met de bullebak. Een Chinese staatskrant dreigde met het stopzetten van de leveringen van mondmaskers en ander medisch materieel omdat Nederland een naamsverandering doorvoerde van zijn handelskantoor in Taiwan, dat door China als een afvallige provincie wordt beschouwd.

Dat brengt mij tot de tweede geschiedenisles: in de traditionele Chinese visie op de wereld bestaan er geen onafhankelijke staten. Het eigen land was het “Middenrijk” (Zhongguo) en alle andere landen werden gezien als gebieden die daaraan in verschillende mate onderdanig waren. De Chinese aanspraken namen wel af naarmate de afstand van het Middenrijk, maar alle vreemde bezoekers, ook van Europa, werden geacht hun afhankelijkheid te erkennen door de “koutou”, een ceremoniële daad van onderwerping aan de Chinese keizer.

Het keizerlijke China had zelfs geen departement voor buitenlands beleid. Betrekkingen met andere landen vielen onder het Hof voor Koloniale Zaken. “Kowtowing” is in het Engels synoniem geworden voor onderdanigheid in internationale relaties. In Chinese ogen zijn de vele Europese blijken van koutou volstrekt normaal.

Finlandisering

En dan een derde historische les: staten hoeven niet veroverd te worden om gedomineerd te worden. We moeten het begrip “Finlandisering” herontdekken. Tijdens de koude oorlog werd Finland nooit ingelijfd bij de Sovjet-Unie, maar het was zover gegaan in het toegeven aan Russische druk, dat het land geen onafhankelijke koers meer kon varen. President Kekkonen ging zelfs regelmatig langs bij de lokale KGB-chef om de wensen van Moskou te vernemen.

Europa’s macht is tanend: demografisch, cultureel, economisch en vooral militair. Deze crisis heeft ook de brutale realiteit blootgelegd dat we voor ongeveer alles, inclusief geneesmiddelen en medisch materieel, afhankelijk zijn van de welwillendheid van China.

Europa bewandelt het pad van multilateralisme, China van dominantie. Europa gelooft in vrijhandel, China ziet handel als een doel voor eigen macht en misbruikt de Europese goedgelovigheid op elk moment. Europa denkt dat alle landen noodzakelijk evolueren in de richting van democratie en mensenrechten, het Chinese regime wordt steeds tirannieker. De strijd is ongelijk, de uitkomst voorspelbaar.

Het Amerika van Trump zit nu op een koers van confrontatie met de leugens, de oneerlijke handelspraktijken en het imperialisme van China. Dit gebeurt net op een moment dat de trans-Atlantische relaties op een dieptepunt zitten. Europa is naïef als het denkt afzijdig te kunnen blijven. Blijven ondergaan is ook een beslissing.