Amerikaanse presidentsverkiezingen

Uiteraard hoopt Europa op een overwinning van Joe Biden, het is nu eenmaal dé politiek-correcte bon ton om tegen Trump te zijn. Desnoods tegen de feiten in. Elders denkt men genuanceerder. We isoleren twee gevallen: Noord-Korea en China.

Vier jaar geleden heerste tijdens de verkiezingsnacht op de Amerikaanse ambassade in Brussel een zelden geziene begrafenisstemming. Stilaan maar zeker werd duidelijk dat de certitude van Clintons verkiezing op drijfzand berustte. De sprekers die het woord moesten nemen, zaten met de handen in het haar, letterlijk zelfs, aangezien de voorziene toespraken die op een zegezekere manier geschreven waren in allerijl grondig herwerkt moesten worden. Het vertrouwen dat in deze kringen destijds zo groot was, zal volgende week vooral de vorm van hoop aannemen. Normaal moet Biden het halen, maar dat ging Clinton ook doen…

Brussel

Zal het verbazen dat deze middens, Europees en Amerikaans, laten we ze voor de eenvoud als ‘establishment’ bestempelen, vooral op een nederlaag van Trump hopen? Maar dé grote Europese fout is te geloven dat een zege van Biden voor een soort van terugkeer naar ‘business as usual’ van de Trans-Atlantische banden zou zorgen. De groeiende desinteresse van de VS voor Europa is geen uitvinding van Trump, maar werd al beleid onder voorganger Obama. Of zoals een diplomaat het ‘off the record’ liet opmerken: “Men kan hopen dat het unilateralisme onder Joe Biden zal verdwijnen, het isolationisme zal echter blijven”. Begrijp: onder Biden zal de Amerikaanse opstelling misschien minder wispelturig zijn, maar heel wat klemtonen zullen niet wijzigen. Vandaag bestaat de verleiding de Obama-jaren te idealiseren, alleen vonden toen ook behoorlijk wat aanvaringen plaats, denken we maar aan het dossier Iran. De “trans-Atlantische misverstanden” zoals Henry Kissinger ze noemde, zijn van alle tijden. Misschien moet men de dingen maar eens andersom bekijken? Een Amerika dat zich van Europa afkeert is eerder van die aard de oude wereld te responsabiliseren en te dwingen meer het heft in eigen handen te nemen, weg van die Amerikaanse defensieparaplu bijvoorbeeld. Met iemand als Biden in het Witte Huis zou die druk net kunnen afnemen.

Pyongyang

Een overwinning van Joe Biden biedt ook Noord-Korea de grootste zekerheid: een terugkeer naar het ‘strategisch geduld’ van de Obama-jaren, en dat is wat ze net willen vermijden. Een systematische inkapseling van de paria-staat wordt dan onvermijdelijk. De internationale sancties die hiermee gepaard gaan, zouden op termijn wel eens een te zware molensteen rond de nek van de al noodlijdende Noord-Koreaanse economie kunnen worden. Daartegenover biedt Trump opportuniteiten voor Kim Jong-un. Hij liet geen gelegenheid voorbijgaan om de ijdele Amerikaanse president te flatteren. Tegelijkertijd bleven ze mooi verder sleutelen aan hun ballistisch project. Er was natuurlijk de belediging toen in 2019 Trump plots de top van Hanoi verliet, maar toch verkiest Pyongyang Trump boven Biden in het Witte Huis. “Ze leerden om met Trump om te gaan, zonder ooit de rode lijn te overschrijden”, stelde Andrei Lankov, directeur van de Korea Risk Group, onlangs nog in Le Figaro. Insiders wijzen erop dat Kim twee scenario’s in zijn lade heeft zitten. Een overwinning van Biden, zo menen analisten, zou wel eens een verhoogde assertiviteit kunnen veroorzaken. Door het uitvoeren van extra testen zou Noord-Korea zijn statuut als kernmacht in de verf willen zetten. En dat zou de Democratische president moeten overtuigen om toch naar de onderhandelingstafel te komen. Naar verluidt omschreef Obama Noord-Korea tijdens de overdrachtsbesprekingen met zijn opvolger als “het grootste probleem”. “We stevenen af op een oorlog”, waarschuwde hij. Een fataliteit die Donald Trump alvast wist te verijdelen.

Peking

En dan het rijk dat zich naar verluidt in het midden bevindt tussen hemel en aarde: China. Van één zaak is Peking zeker: de relatie met de VS wordt een hele uitdaging, ongeacht wie de verkiezing wint. De band tussen beide landen was nooit slechter dan toen begin jaren zeventig Nixon en Kissinger voor de gekende diplomatieke opening zorgden. “De bladzijde van deze China-politiek is voorgoed omgeslagen”, viel in diplomatieke kringen meer dan eens te horen de voorbije jaren. En dat zal ook met Biden zo blijven. Maar wie te verkiezen? Verschillende elementen spelen. Mogelijk zal Trump zich scherper opstellen tegenover Peking. Anderzijds kunnen ze dan weer meer zijn isolationisme smaken. Het zorgt voor een vacuüm, op het terrein maar ook in tal van internationale organisaties, dat gretig door de Chinezen ingevuld wordt. Het risico met Biden is dan weer dat die beter in staat zal kunnen zijn een anti-Chinese coalitie op de been te brengen. Op verschillende niveaus maakt men de eigen analyse. “De bureaucraten verkiezen een overwinning van Biden die de relaties wat voorspelbaarder zal maken, maar vanuit een strategisch oogpunt bekeken zien velen in Trump een historische opportuniteit”, stelde onlangs nog James Green, onderzoeker verbonden aan de Georgetown Universiteit.