De plannen van de Brusselse regering om een stadstol in te voeren voor wie het gewest binnenrijdt, stoten niet alleen op Vlaams protest. Ook de Waalse regering is kritisch en dreigt er zelfs mee om instellingen uit Brussel weg te trekken. Als het om de centen gaat, is het Franstalige Waals-Brusselse front veraf.

480 miljoen euro. Zoveel moet de Brusselse stadstol op wegen straks opbrengen. De Brusselse regering wil immers elke auto die het Gewest binnenrijdt een taks opleggen. Die taks zal hoger liggen in de spitsuren dan in de daluren. Plus nog eens een kilometervergoeding er bovenop. Als compensatie worden de Brusselse verkeersbelastingen afgeschaft. En daar knelt het schoentje. Voor de Brusselaars is de taks wellicht een nul-operatie, maar de pendelaars die met de wagen naar de hoofdstad komen, zullen dubbel moeten betalen: de stadstol in Brussel plus de taks in het eigen gewest.

De negatieve reacties vanuit Vlaanderen en Wallonië waren dan ook voorspelbaar. De Vlaamse regering zou logischerwijze kunnen dreigen met het weghalen van de Vlaamse instellingen en ambtenaren uit Brussel. Maar dat durft men blijkbaar niet.

Waalse overheidsinstanties

Dat dreigement kwam er wel vanuit Wallonië. Waals minister van Begroting Jean-Luc Crucke (MR) stelde dat hij er niet voor terugdeinst om Waalse instellingen uit Brussel te doen vertrekken. Want ja, er zijn Waalse overheidsinstanties in Brussel actief. Niet alleen het parlement en de regering van de Franse Gemeenschap die grotendeels uit Walen bestaat. Ook en vooral instellingen als de exportdienst Awex en WBI (Wallonie-Bruxelles International) die de buitenlandse contacten onderhoudt. Crucke: “Geen probleem voor mij dat die instellingen vertrekken uit Brussel.”

Crucke ergert zich eraan dat hij op geen enkel moment door zijn Brusselse collega werd gecontacteerd. Ander bezwaar van de Waalse minister is dat Wallonië nu al een soort van pendeldotatie (19 miljoen euro per jaar) uit de eigen begroting betaalt aan Brussel voor de kosten die het pendelverkeer met zich meebrengen. Vlaanderen betaalt hier 50 miljoen euro voor. Crucke ziet in de maatregel geen echte beleidsvisie en verdenkt de Brusselse regering ervan op een gemakkelijke manier de staatskas van het gewest te willen vullen.

Pendeldotatie

Het beleid rond de verkeersbelastingen is voor de Waalse minister ook om een andere reden een gevoelig thema. 45 procent van de Waalse pendelaars rijdt naar Brussel met een bedrijfswagen. Maar de meeste leasingmaatschappijen zijn gevestigd in Brussel en Vlaanderen en betalen dus daar de gewestelijke verkeersbelastingen. Voor Crucke is het duidelijk: hij wil praten over fiscale mobiliteitsmaatregelen, maar dan moet Brussel eerst afzien van de pendeldotatie en de stadstol niet, zoals voorzien, in 2022 invoeren.

De hele saga is interessant om volgen omdat ze aantoont dat de Waals-Brusselse solidariteit niet zo sterk is als men zou vermoeden. Het Franstalige front tegen de Vlamingen verbrokkelt snel wanneer er geld bij te pas komt.

Begroting in het rood

In Namen, waar de Waalse regering zetelt, weet men maar al te goed dat er de komende jaren flink op de centen moet worden gelet. De Waalse begroting zag er al niet fraai uit maar gaat nu dieper in het rood. Met de Franse Gemeenschap is het niet beter gesteld. Vorige week voorspelde men daar een deficit van 2 miljard euro. Dat Brussel de Walen die er komen werken extra wil belasten, komt daarom zeer ongelegen.

Dit alles zal de Waalse regionalistische tendensen versterken. Tien jaar geleden kon een Elio Di Rupo als PS-voorzitter het Waalse regionalisme weglachen. “Oude heren zijn dat”, zei hij tegen zijn N-VA-collega Bart De Wever. Maar nu voeren de Waalse regionalisten het hoge woord in Namen. Crucke is een regionalist. Pierre-Yves Dermagne (PS) stapt weliswaar over van het Waalse naar het federale niveau, maar zijn opvolger in de Waalse regering, Christophe Collignon, is evenzeer een regionalist. De Brusselse stadstol zal de komende maanden en jaren de eis voor het overhevelen van onderwijs, cultuur en gezondheidszorg van de Franse Gemeenschap naar het Waals Gewest steeds luider doen klinken.