De gruwelmoord op leerkracht Samuel Paty is de laatste in een al bloedige lange reeks. De belofte van de Franse politiek om komaf te maken met de radicale islam klinkt dan ook weinig geloofwaardig.

“Ils ne passeront pas.” “Ze zullen er niet voorbijraken”, zei een zichtbaar boze president Emmanuel Macron toen hij zich naar Conflans-Sainte-Honorine begaf waar de leraar Samuel Paty was onthoofd door een jonge Tsjetjeense islamist. Omdat Paty in de klas de Mohammed-spotprenten van Charlie Hebdo had getoond. De moordenaar werd bij een politie-interventie gedood. Een proces tegen de dader komt er niet, misschien wel tegen zijn handlangers.

Met zijn uitspraak dacht Macron zich wellicht in de lijn van een belangrijke figuur uit de Franse geschiedenis te plaatsen, namelijk de eerste minister Léon Blum. Als leider van een Volksfrontregering (1936) die de linkse krachten verzamelde oreerde Blum vaak “La réaction ne passera pas” verwijzend naar de rechterzijde die sympathiseerde met dictators als Hitler en Mussolini.

Alleen: wat de radicale islam betreft zijn ze al “gepasseerd”. De dijkbreuk is al een tijd een feit. De voorbije jaren deed zich hetzelfde ritueel voor als bij de aanslagen op de kantoren van Charlie Hebdo of het bloedbad in de Bataclan. Met kaarsen, bloemen en betogingen. En met dreigementen van de overheid: radicale imams zouden worden uitgewezen. Er zou ook een haatcampagne gelanceerd zijn door ouders van moslimkinderen in de school waar Paty lesgaf. Ondertussen is een zekere Abdelhakim Sefrioui in het vizier van de politie gekomen. Deze predikant, die dicht bij Hamas en de moslimbroeders staat, zou de hetze aangewakkerd hebben. Hij is opgepakt.

Het begon al in 2015

Overheid en veiligheidsdiensten willen nu de indruk wekken dat ze het probleem van de radicale islam daadwerkelijk aanpakken. Dan kan misschien het geval zijn, maar waarom heeft men dan zoveel jaar gewacht? Al op 26 juni 2015 werd Hervé Cornara, een ondernemer van 54 jaar, gedood en onthoofd door Yassin Salhi, een geradicaliseerde werknemer. Hij lokte zijn baas in een bestelwagen, sloeg hem neer en onthoofdde hem. Hij reed rond met het lijk en plaatste het hoofd als trofee op het hek van het bedrijf Air Products. Salhi werd opgepakt en zei dat zijn motieven niet religieus waren. Het zou gaan om een ruzie van professionele aard. Onzin natuurlijk. Hij stuurde foto’s van zijn gruweldaad naar een Franse Syriëstrijder. Salhi pleegde op 22 december 2015 zelfmoord in de gevangenis.

Een aantal maanden later: politiecommandant Jean-Baptiste Salvaing (42) en zijn partner Jessica Schneider (36) werden op 13 juni 2016 in hun woning met messteken om het leven gebracht door Larossi Abballa (25). Voor de ogen van hun zoon wordt het koppel de keel overgesneden. Idem voor de priester Jacques Hamel. Een man van 85 jaar die tijdens een misviering werd vermoord. Er doen ook verhalen de ronde dat er bij andere islamitische aanslagen slachtoffers werden onthoofd maar dat men dit verzweeg om de woede bij de bevolking binnen de perken te houden.

De blinde linkerzijde

De huidige verontwaardiging, ook en vooral bij linkse politici, is des te pijnlijker omdat men jarenlang opzij heeft gekeken. Feiten werden geminimaliseerd. Ook in Frankrijk waren de aanslagen de schuld van “verwarde mannen.” De bestaande link tussen immigratie en terrorisme uit islamitische hoek werd amper gelegd. Wie de zaken benoemde was een racist.

Dat het probleem van radicalisering zich steeds meer op de schoolbanken voordoet is evenmin nieuw. Toch even vermelden dat de moordenaar van Samuel Paty leerlingen betaalde om de leraar te identificeren. Afgezien van het feit dat ook de grootste criminelen altijd enthousiaste collaborateurs vinden in het kwade, eventueel tegen betaling, toont dit aan hoe de Franse overheid de controle over het onderwijs is verloren.

Daar waar men het staatsonderwijs nochtans beschouwt als het schoolvoorbeeld van hoe kerk en staat gescheiden blijven en men de zogenaamde waarden van de Republiek wil inprenten tegen het religieus obscurantisme. Een goede eeuw geleden betaalde de katholieke kerk in Frankrijk daar een dure prijs voor. Kerken werden gesloten, religieuze ordes mochten geen onderwijs meer verstrekken en moesten zelfs het land verlaten.

Met radicale moslims heeft men blijkbaar minder problemen. Al in 2004 verscheen er een rapport over de verontrustende evolutie in veel scholen maar er werd niets mee gedaan. Het antisemitisme was er aan een opgang bezig. Er mocht niet meer over de Holocaust worden gesproken, en evenmin over Voltaire. De filosoof had een tekst tegen Mohammed geschreven. Madame Bovary? Taboe want overspelig. Langzaam maar zeker begonnen leerkrachten aan zelfcensuur te doen.

Ondertussen zijn er wel verschillende imams die hun steun uitspreken voor Paty. Maar dat komt rijkelijk laat. De indruk ontstaat dat men de lont uit het kruitvat wil halen en de zaak laten uitdoven. Tot de volgende gruweldaad plaatsvindt.