Zondagavond werden ze dan toch – eindelijk – gepubliceerd: de resultaten van een nieuwe peiling van Ipsos. In principe laten Het Laatste Nieuws, VTM, Le Soir en RTL TVi Ipsos om de drie maanden een peiling uitvoeren naar de kiesintenties in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Maar de vorige peiling is ondertussen al vier maanden oud, en dat roept natuurlijk vragen op.

Het gerucht wil dat de peiling, die oorspronkelijk voor september gepland was, uitgesteld werd om de regeringsvorming niet te doorkruisen – lees: niet te doen mislukken. Uit de resultaten blijkt dat dat voor de aanhangers van paars-groen of Vivaldi ook het juiste besluit was, want CD&V en Open Vld krijgen in deze peiling klappen.

Voor de zeven Vivaldi-partijen moeten de resultaten van deze peiling als een koude douche overgekomen zijn, al moet gezegd dat er niet bepaald een grote verrassing in verscholen zat. Slechts twee van hen kunnen aanspraak maken op winst, maar zelfs voor die twee is er slecht nieuws in deze peiling: hun respectievelijke tegenhangers in de andere taalgroep staan ofwel op een even groot verlies, of zelfs nog een groter verlies. Slechts twee partijen kunnen echt tevreden zijn met deze peiling: Vlaams Belang en PTB/PVDA. En ironisch genoeg ook eerste minister Alexander de Croo, want welke Vivaldi-partij zou het vandaag in haar hoofd halen zijn regering te doen vallen om naar de kiezer te trekken?

Socialisten: winst voor sp.a, even groot verlies voor PS

In sommige Vlaamse kranten was er enige vreugde over het goede resultaat van de sp.a. In Vlaanderen zou de partij erop vooruitgaan naar 13,7 procent, een winst van meer dan drie procent. Sommigen denken dat het aan de figuur van Conner Rousseau ligt, anderen aan de terugkeer van Frank Vandenbroucke. Mogen wij hier een alternatieve stelling poneren? Door de interne ruzie bij Groen zijn een aantal linkse kiezers naar de sp.a-stal teruggekeerd omdat ze bij het extreem-linkse PVDA hun gading niet kunnen vinden. En het zal wel zijn dat een aantal kiezers van de linkerflank van de CD&V sympathie hebben voor Conner Rousseau en/of Frank Vandenbroucke, maar of dat effect dan werkelijk zo groot zal zijn? De winst van de sp.a is in grote mate het verlies van de andere linkse partijen, maar dat is natuurlijk een boodschap waar links Vlaanderen liever niet mee geconfronteerd wordt.

Er is nog een ander probleem voor de sp.a: de winst in Vlaanderen wordt op federaal vlak gecompenseerd door het verlies van de PS in Wallonië. Daar heeft de PS sedert de verkiezingen al vijf procent van de kiezers verloren. In relatieve cijfers is dat een verlies van een op vijf PS-kiezers. Gevolg is dat als we een projectie maken voor de zetelverdeling in de federale Kamer, de socialistische familie opnieuw op 29 zetels zou uitkomen, een status quo dus. Of kom, een zetel winst, want voormalig PS’er Emir Kir zetelt tegenwoordig als onafhankelijke in de Kamer.

Liberalen: verlies, en verlies

Voor de liberalen ziet het er slechter uit. In Vlaanderen verliest de Open Vld een kleine twee procent van de kiezers en in Wallonië doet de MR precies hetzelfde. In Brussel kijkt de MR zelfs tegen een verlies van 3,5 procent van de kiezers aan. Volgens onze projectie zouden beide partijen in de federale Kamer ieder twee zetels verliezen, wat de liberale familie reduceert van 26 zetels naar 22. Als Egbert Lachaert en Alexander de Croo in Vlaanderen het tij niet kunnen keren, zullen zij de geschiedenis ingaan als de partijvoorzitter en de eerste minister die de Vlaamse liberalen onder de psychologische drempel van de tien procent brachten. In Wallonië zakt de MR nu al verder weg onder de drempel van de twintig procent, terwijl Georges-Louis Bouchez eigenlijk zijn zinnen gezet had op de dertig procent.

Groenen: Ecolo wint, maar Groen verliest meer

Bij Ecolo mogen ze op het eerste gezicht tevreden zijn. In Brussel evenaart de partij haar score van mei verleden jaar, terwijl ze er in Wallonië meer dan drie procent op vooruitgaat. Wel sneu voor de partij is dat ze, ondanks die winst, de derde plaats in Wallonië toch moet afstaan aan concurrent PTB die in deze peiling een nog grotere winst maakt. Maar als ze het menen met hun unitaire fractie in de Kamer, moet het toch ook pijn doen dat de winst van Ecolo in Wallonië kleiner is dan het verlies van Groen in Vlaanderen. Die laatste zakt weg naar amper nog 7,6 procent van de stemmen, waardoor de kiesdrempel stilaan in zicht begint te komen. Gevolg: volgens onze projectie verliest de groene fractie in de federale Kamer één zetel, van 21 zetels naar 20.

Christen-democraten: verlies

Bij de christen-democraten wordt er zowel boven als onder de taalgrens verlies geleden. In Vlaanderen zit CD&V nu al een tijdje aan de elf procent en zakt in deze peiling zelfs verder naar 10,6 procent. Daarmee is de partij bijna een derde van haar kiezers van verleden jaar kwijt. In Wallonië zakt cdH van net boven de tien procent naar net onder de tien procent, terwijl er in Brussel twee procent afgaan. Federaal zou CD&V volgens onze projectie twee zetels verliezen, van 12 naar 10, terwijl cdH één zetel verliest, van 5 naar 4.

Communisten: winst

De PTB/PVDA doet het goed in deze peiling, al zullen ze in Vlaanderen ongetwijfeld ambitie gehad hebben om sterker te groeien. Van iets meer dan vijf procent bij de verkiezingen naar nu zes procent kan je niet echt een doorbraak noemen. In Brussel trappelen de communisten ter plaatse vergeleken met de laatste verkiezingen, maar in Wallonië gaat er vlotjes vijf procent bij. Daarmee wordt de partij virtueel de derde in het Waalse politieke landschap, waarbij ze praktisch even groot wordt als de MR en amper twee procent achterligt op de PS. Statistisch gezien zouden de communisten zelfs nu al de grootste partij in Wallonië kunnen zijn. Uitgedrukt in zetels maakt de partij zowel in Vlaanderen als in Wallonië winst, en stijgt daarmee van 12 naar 16 zetels.

Vlaams-nationalisten: winst Vlaams Belang groter dan verlies N-VA

Grootste winnaar in deze peiling is ongetwijfeld het Vlaams Belang. De partij is opnieuw afgetekend de allergrootste in Vlaanderen, met een winst van een kleine negen procent van de kiezers. De N-VA tekent vergeleken met de laatste verkiezingen een verlies op, maar opvallend: dat verlies van drie procent van de kiezers is veel kleiner dan de winst van Vlaams Belang. In procenten uitgedrukt zou net niet de helft van de Vlamingen voor een van de twee partijen stemmen.

In de federale Kamer zouden de Vlaams-nationalisten samen 47 van de 150 zetels bezetten, bijna een derde dus. Vlaams Belang zou er zeven zetels bijdoen, van 18 naar 25, terwijl N-VA drie zetels zou verliezen, van 25 naar 22. Maar misschien interessanter is wat dit in het Vlaams Parlement zou opleveren. 36 zetels voor het Vlaams Belang (+13) plus 29 zetels voor de N-VA (-7) levert 65 zetels op en dat is een goed werkbare meerderheid.

Regering-De Croo behoudt meerderheid, regering–Jambon niet

Voor de huidige Vlaamse Regering van Jan Jambon ziet het er echter niet goed uit in het Vlaams Parlement. Met drie partijen die op verlies staan, zakt de coalitie van N-VA, CD&V en Open Vld weg van 70 zetels naar amper nog 55. CD&V of Open Vld vervangen door sp.a zal niet eens volstaan om dit probleem te repareren. Komt er in 2024 een uitslag als deze uit de stembus, dan zal de volgende Vlaamse regering uit vier partijen moeten bestaan als men Vlaams Belang van de macht wil houden.

De pas samengestelde federale regering van Alexander de Croo weet (voorlopig?) wel haar meerderheid te behouden, al gaat ze er ook flink op achteruit. Van 88 zetels bij de jongste verkiezingen zou “Vivaldi” er nog slechts 81 overhouden. Daarmee komt de meerderheid voorlopig niet in het gedrang, maar de magische grens van de 76 zetels komt toch stilaan in zicht.

Vorig artikelVlaams Parlement
Volgend artikelSos Frank
Filip Van Laenen
Filip Van Laenen (°1972, Bonheiden) studeerde burgerlijk ingenieur elektrotechniek en computerwetenschappen. Vandaag is hij Chief Architect bij een IT-bedrijf in Noorwegen. Filip tracht partijpolitieke dynamiek te begrijpen en volgt Scandinavië en technologie-innovaties op de voet. Grote fan van de kosmos.