Indien Donald Trump er niet in slaagt grootschalige verkiezingsfraude te bewijzen in de rechtbanken, zal Joe Biden binnenkort zijn intrek nemen in het Witte Huis. Biden heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat hij brexit een bijzonder slechte zaak vindt. Wat betekent zijn toekomstig presidentschap voor de relaties tussen het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten?

Onlangs werd het nieuwe boek gepubliceerd van de Nederlandse historicus Ian Buruma. ‘Het Churchil-complex’ bespreekt de diplomatieke en politieke relaties tussen Groot-Brittannië en de VS gedurende de laatste honderd jaar. Al te vaak wordt gewag gemaakt van de zogenaamde ‘speciale relatie’ die tussen de twee landen zou bestaan. Vooral de Britten spreken graag over de Anglo-Amerikaanse verstandhouding, de gedeelde taal en de gemeenschappelijke strijd voor meer vrijheid. Ian Buruma stelt in ‘Het Churchill-complex’ dat deze ‘speciale relatie’ voor een groot stuk overroepen is en gebaseerd op een mythe. Heel vaak hadden de Amerikanen weinig tot geen behoefte aan de holle Britse retoriek over de bevoorrechte relatie tussen de VS en Groot-Brittannië.

Felicitaties

Reeds op vrijdag 7 november maakte Boris Johnson virtuele felicitaties over aan Joe Biden. De Conservatieve Prime Minister noemde in zijn bericht de Verenigde Staten de belangrijkste bondgenoot van het Verenigd Koninkrijk. Johnson voegde er aan toe uit te kijken naar een goede samenwerking, zowel op het vlak van klimaatpolitiek, veiligheidsbeleid als internationale handel. Het is nog maar de vraag of Biden letterlijk en figuurlijk handel wil drijven met de Britten. De Democraat heeft er in het verleden nooit een geheim van gemaakt dat hij de beslissing van de Britten, om uit de Europese Unie te stappen, een bijzonder slechte zet vindt. Aan de kant van de Europese Unie wordt de (verwachtte) overwinning van Biden alvast op gejuich onthaald.

Boris Johnson zit sinds afgelopen weekeinde weer in quarantaine, nadat hij in contact kwam met Lee Anderson, een parlementslid dat positief testte op het corona-virus. In afzondering zal Johnson eens rustig de tijd kunnen nemen om te kijken welke richting het politieke schip uit moet. De Britse Premier zit immers ernstig in de problemen. De afgelopen vier jaar zat er in het Witte Huis een president die voorstander was van brexit. Johnson heeft weinig moeite gedaan om met Donald Trump concrete stappen te zetten richting de totstandkoming van een omvangrijk vrijhandelsakkoord. Een gemiste kans, zo zal nu blijken.

Ierse voorouders

De bekende politieke commentator Douglas Murray ziet de zaken somber in. “Het grootste deel van het Britse volk is blij dat Trump het Witte Huis moet verlaten. Zijn vertrek is echter een slechte zaak. We verliezen een vriend, op een moment dat we vrienden het meeste nodig hebben”, aldus Murray in dagblad ‘The Daily Mail’. Gevreesd wordt dat Joe Biden in eerste instantie de banden met de Europese Unie zal aanhalen en de Britten grotendeels links zal laten liggen. Vergeten we niet dat de voorouders van Biden Ieren waren. In 2016 zei de Democraat al dat “Ierland voor altijd in zijn ziel gegrift staat”. Sleepy Joe heeft zich in het verleden al meermaals laten ontvallen dat de Ierse Republiek en Noord-Ierland geen slachtoffer van het brexit-avontuur mogen worden.

Eens de Britten, op 1 januari 2021, de Europese markt voor goederen en diensten verlaten, kunnen er weer douanecontroles komen op de grens tussen Noord-Ierland en Ierland. Het ‘Goede Vrijdag-akkoord’ stelt echter dat een vlotte grensovergang tussen de twee Ierse delen gewaarborgd moet blijven. Biden is duidelijk: “Indien het ‘Goede Vrijdag-akkoord’ en de vrede op het Ierse eiland niet worden beschermd als gevolg van de brexit, dan is een toekomstig handelsverdrag tussen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk bijzonder, bijzonder problematisch”.

Verrassend ontslag

Zal Boris Johnson inbinden en toch, op het allerlaatste moment, een (tijdelijk) akkoord sluiten met de Europese onderhandelaars? Er resten nog maar anderhalve maand om een ‘no-deal-brexit’ scenario te vermijden. Brexit-aanhangers van de harde lijn maken zich alvast grote zorgen. Volgens hen is het veelzeggend dat Dominic Cummings, de belangrijkste adviseur van Johnson, vorig week plots zijn ontslag aankondigde. Cummings leidde vanaf 2015 de campagne van ‘Vote Leave’, een drukkingsgroep die steeds een harde brexit bepleitte. Als topadviseur van Boris Johnson werd Cummings gezien als de man die de harde lijn in de Brexit-onderhandelingen met de EU mee bewaakte.

De kans is reëel dat Boris Johnson zich genoodzaakt ziet om het geweer op het allerlaatste moment van schouder te veranderen. Joe Biden sprak afgelopen week al met de Ierse Prime Minister Micheal Martin. Voor Biden is een goed brexit-akkoord, een akkoord dat vooral Brussel en Dublin tevreden stemt. Wil Johnson de komende jaren een handelsverdrag met de Amerikanen sluiten, dan zal hij water in de wijn moeten doen bij de onderhandelaars van de Europese Commissie. Laten we niet vergeten dat de Verenigde Staten de belangrijkste afzetmarkt voor Britse producten zijn. De brexit-aanhangers hebben jarenlang gezegd dat ze de Europese interne markt niet langer nodig hebben. Maar zonder een handelsakkoord met de EU noch met de VS wordt het voor Groot-Brittannië wel erg koud en eenzaam buiten.