De federale regering bereikte vorige week maandag een akkoord over een ‘effectentaks 2.0’. Op alle effectenrekeningen met een gemiddelde waarde van meer dan 1 miljoen euro zal een ‘solidariteitsbijdrage’, zoals de belasting door de Vivaldi-partijen in de markt wordt gezet, van 0,15 procent per jaar geheven worden.

Volgens vicepremier en minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) moet de nieuwe belasting ongeveer 420 miljoen euro per jaar opbrengen. Het is de bedoeling dat het geld in eerste instantie wordt aangewend om de gezondheidszorg te financieren. Het is nog onduidelijk wanneer de belasting precies ingaat.

“We leven in heel uitzonderlijke tijden, waarin we inspanningen vragen van iedere burger om de maatregelen op te volgen en van het zorgpersoneel om onze gezondheidszorg draaiende te houden”, zei de vicepremier in De Ochtend op Radio 1. “We vragen ook een bijdrage van de grote vermogens, om dat gezondheidssysteem financieel mee te helpen ondersteunen.”

Vorige effectentaks vernietigd door Grondwettelijk Hof

In het regeerakkoord van de Vivaldi-partijen PS, MR, Ecolo, CD&V, Open Vld, sp.a en Groen stond de volgende afspraak te lezen: “De overheid zal streven naar een eerlijke bijdrage van die personen die de grootste draagkracht hebben om bij te dragen, met respect voor het ondernemerschap.”

Het invoeren van een vermogensbelasting had heel wat voeten in de aarde. Zo probeerde ook de regering-Michel al eerder een effectentaks van 0,15 procent op effectenrekeningen van meer dan 500.000 euro in te voeren. Omdat alleen aandelen, kasbons en obligaties belast zouden worden en omdat alleen natuurlijke personen onderworpen zouden worden aan de belasting, oordeelde het Grondwettelijk Hof dat de belasting neer zou komen op discriminatie, waarop het Hof de maatregel vernietigde.

Om een herhaling van dit scenario te voorkomen, wil men dit keer alle effectenrekeningen en bijkomende financiële instrumenten – naast de voornoemde aandelen, kasbons en obligaties komen ook swaps en opties aan bod – meenemen in de nieuwe effectentaks. “We hebben ervoor gezorgd dat alle vorige bezwaren zijn opgelost”, liet Van Peteghem optekenen.

Minister Diependaele (N-VA): “Zoveelste transfer vanuit Vlaanderen”

Het feit dat niet alleen natuurlijke personen geviseerd worden, zorgt ervoor dat ook tal van overheidsinstellingen en -organisaties onderworpen worden aan de nieuwe belasting. “Dat betekent dus dat momenteel ook de gewesten, de gemeenschappen, de provincies, de gemeenten, de autonome gemeentebedrijven, de intercommunales, de agglomeraties, de OCMW’s, de mutualiteiten en de universiteiten onderworpen kunnen worden”, merkt Vlaams minister van Financiën Matthias Diependaele (N-VA) op . “Het lijkt erop dat de federale overheid zowat elke andere overheid in dit land een belasting wil opleggen.” Opmerkelijk, financiële instellingen, zoals banken, vallen niet onder de nieuwe effectentaks.

Diependaele spreekt van een “pure belastingverhoging voor alle Vlamingen” en “een zoveelste transfer van het Vlaamse naar het federale niveau”. “Komt daar nog bij dat sommige banken negatieve rentes aanrekenen vanaf een bepaald bedrag, zodat de lokale besturen destijds ‘geduwd’ werden naar effectenrekeningen. Nu zullen deze overheden hiervoor gestraft worden door de federale regering”, zegt de minister. “Deze taks doorkruist belangrijke investeringen om de coronacrisis door te komen. Dat is ongehoord.”