Cartoonist Erwin Vanmol (53) werd een week van Facebook verjaagd nadat hij een tekening van Zwarte Piet op zijn pagina had geplaatst. ‘Haatdragend taalgebruik’, oordeelde Facebook. “De bewuste cartoon stond al langer dan een maand op Facebook. En nu plots word ik gesanctioneerd. Het gaat toch wel heel ver allemaal”, zucht de cartoonist.

De gewraakte cartoon toonde een Zwarte Piet die kritiek had op Bol.com en dan vooral het feit dat de ‘winkel van ons allemaal’ voortaan geen Zwarte Piet-artikelen meer te koop aanbiedt. “Dat was mijn commentaar als cartoonist zoals een journalist een artikel zou schrijven. Uiteraard deed ik dat via een beeld.”

Heb je de Facebookregels rond Zwarte Piet zelf ooit gelezen?

“Neen, neen, neen. Daar doe ik echt niet aan mee.”

Had je verwacht dat je ‘gestraft’ zou worden?

“Ze zeggen wel dat Zwarte Piet gebannen zou worden… Maar in principe vind ik dat Facebook niets mag verbieden dat niet bij wet verboden is. Een privébedrijf als Facebook, dat zo’n groot sociaal medium is, mag zo’n dingen eigenlijk niet verbieden. Dat is aan politiek doen. Kijk, ik ben zelf ook ondernemer en gehecht aan mijn vrijheid. En iedereen doet in zijn bedrijf wat hij wil. Maar niet als je een sociaal netwerk bent zoals Facebook.”

Dezer dagen spreekt men veel over ‘hatespeech’ en ‘islamofobie’. Kan je ‘hatespeech’ wel definiëren en wie bepaalt dat dan?

“Ik zou er nu een Latijnse spreuk kunnen tussengooien, maar ik ken geen Latijn (lacht). Maar de vraag die ik me stel is: wie controleert de controleurs? Er is niemand die een  zicht heeft op de mensen die bepalen en beslissen over wat wij nog wel en niet meer mogen zien. Vanuit de linkerzijde zegt men vaak dat die sociale mediabedrijven privéondernemingen zijn die hun investeerders niet voor het hoofd willen stoten. Maar, wie fluistert dat dan die investeerders in? Ik denk oprecht dat een overgrote meerderheid van de mensen geen probleem heeft met Zwarte Piet. Wellicht is men te bang voor bepaalde drukkingsgroepen.”

Wat vind je van het idee van minister Van Quickenborne om zaken als ‘hatespeech’ en ‘islamofobie’ makkelijker te kunnen vervolgen?

Als ik de uitspraken van Van Quickenborne lees, dan denk ik: hoe antiliberaal kan je zijn? We zijn intussen al wat gewoon van de liberalen. Ze zijn groener dan de groenen geworden, en linkser dan links. Maar dat ze de kern van hun bestaan, het liberalisme, de vrijheid, nu ook nog eens gaan opofferen?”

Hoe moet het nu verder met een cartoonist die zich niet aan politiek correcte regels houdt?

“Ik heb me onlangs ernstig afgevraagd of ik binnen 10 jaar eigenlijk nog cartoons zal maken. Kijk naar die leraar in Nederland die ondergedoken is. Die heeft geen Mohammed-cartoons getoond, hé. Die toonde een cartoon die een reactie was op een onthoofding door moslims. Op die cartoon stond zelfs geen Mohammed op. Er stond alleen een terrorist op en een slachtoffer. En men kiest daar dus de kant van de terrorist, want die cartoon moet weg. En wij vinden dat dan normaal? In een conflict tussen verdraagzame en onverdraagzame mensen, trekken de onverdraagzame mensen meestal aan het langste eind. De Vlamingen zijn te brave mensen. Ze denken: ‘Als die mensen zich daardoor beledigd voelen, dan gaan we dat niet meer doen.’ Maar het is zoals met een salami: je snijdt daar iedere keer een sneetje af tot er uiteindelijk niets meer over blijft.”

We hebben je cartoon bewerkt, met een knipoog weliswaar. Denk je dat die de Facebooktoets zal doorstaan?

“Ja, dat mag, want die is wit. Dat een blanke afgebeeld is als slaaf, dat mag.”

Heb je ooit uitleg gevraagd aan Facebook, want haatspraak is toch een forse beschuldiging?

“Neen eigenlijk niet. Ik ben ook geschrokken van die aantijging. Aanzetten tot haat is strafbaar. Goed, ik heb het intussen op Twitter gezet. Daar mag het blijkbaar nog wel. Wat mij ook verbaast is dat ik de enige ben die gesanctioneerd ben. Niemand die mijn cartoon gedeeld heeft, werd bestraft. Mogelijk was het een gerichte actie. Die dan wel verkeerd is uitgedraaid voor de initiatiefnemer. Want ik heb nog nooit zoveel likes en retweets op Twitter gehad. En op Facebook heeft iedereen die cartoon gedeeld.”